Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 2.5 trang 23 SBT Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

Đề bài

Giải các phương trình sau:

a) 3x+2+xx2−2x+4=4x2x3+8\dfrac{3}{x+2} + \dfrac{x}{x^2-2x+4} = \dfrac{4x^2}{x^3+8};

b) 32x+1+73x+2=21x+10(2x+1)(3x+2)\dfrac{3}{2x+1} + \dfrac{7}{3x+2} = \dfrac{21x+10}{(2x+1)(3x+2)}.

Lời giải

a) 3x+2+xx2−2x+4=4x2x3+8\dfrac{3}{x+2} + \dfrac{x}{x^2-2x+4} = \dfrac{4x^2}{x^3+8}

Nhận xét: x3+8=(x+2)(x2−2x+4)x^3+8=(x+2)(x^2-2x+4) và x2−2x+4=(x−1)2+3>0x^2-2x+4=(x-1)^2+3>0 với mọi xx.

Điều kiện xác định: x+2≠0x+2\neq 0, tức x≠−2x\neq -2 (mẫu x2−2x+4x^2-2x+4 luôn khác 00).

Quy đồng, khử mẫu chung (x+2)(x2−2x+4)(x+2)(x^2-2x+4):
3(x2−2x+4)+x(x+2)=4x2.3(x^2-2x+4)+x(x+2)=4x^2.

Khai triển:
3x2−6x+12+x2+2x=4x23x^2-6x+12+x^2+2x=4x^2
4x2−4x+12=4x24x^2-4x+12=4x^2
−4x+12=0-4x+12=0
x=3.x=3.

Giá trị x=3x=3 thỏa mãn điều kiện x≠−2x\neq -2.

Thử lại: 35+37=21+1535=3635\dfrac{3}{5}+\dfrac{3}{7}=\dfrac{21+15}{35}=\dfrac{36}{35} và 4⋅935=3635\dfrac{4\cdot 9}{35}=\dfrac{36}{35} (đúng).

Vậy phương trình có nghiệm x=3x=3.

b) 32x+1+73x+2=21x+10(2x+1)(3x+2)\dfrac{3}{2x+1} + \dfrac{7}{3x+2} = \dfrac{21x+10}{(2x+1)(3x+2)}

Điều kiện xác định: 2x+1≠02x+1\neq 0 và 3x+2≠03x+2\neq 0, tức x≠−12x\neq -\dfrac{1}{2} và x≠−23x\neq -\dfrac{2}{3}.

Quy đồng, khử mẫu chung (2x+1)(3x+2)(2x+1)(3x+2):
3(3x+2)+7(2x+1)=21x+10.3(3x+2)+7(2x+1)=21x+10.

Khai triển:
9x+6+14x+7=21x+109x+6+14x+7=21x+10
23x+13=21x+1023x+13=21x+10
2x=−32x=-3
x=−32.x=-\dfrac{3}{2}.

Giá trị x=−32x=-\dfrac{3}{2} thỏa mãn điều kiện.

Thử lại: 3−2+7−2,5=−1,5−2,8=−4,3\dfrac{3}{-2}+\dfrac{7}{-2{,}5}=-1{,}5-2{,}8=-4{,}3 và 21⋅(−1,5)+10(−2)(−2,5)=−21,55=−4,3\dfrac{21\cdot(-1{,}5)+10}{(-2)(-2{,}5)}=\dfrac{-21{,}5}{5}=-4{,}3 (đúng).

Vậy phương trình có nghiệm x=−32x=-\dfrac{3}{2}.

Đáp số

x = 3x = -1,5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.