Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.54 trang 124 SBT Toán 8

Bài 38. Hình chóp tam giác đều   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên tia ABAB lấy điểm MM sao cho AM=3ABAM = 3AB. Nối AA với MM ta được đoạn thẳng AMAM là hình đồng dạng phối cảnh của đoạn thẳng ABAB với tâm phối cảnh AA và tỉ số đồng dạng bằng 3 (H.9.48).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 124 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.48: Trên lưới ô vuông, một đoạn thẳng nằm ngang. Điểm AA ở đầu bên trái, điểm MM ở đầu bên phải; điểm BB nằm giữa trên đoạn. Khoảng cách ABAB bằng một đơn vị (2 ô), còn AM=3ABAM = 3AB (6 ô), với BB nằm giữa AA và MM.

Lời giải

Cách xác định điểm MM và kiểm tra.

Trên lưới ô vuông, đoạn thẳng ABAB dài 22 ô (bằng một đơn vị). Trên tia ABAB (hướng từ AA qua BB) ta lấy điểm MM sao cho
AM=3AB=3⋅2=6 (ô).AM = 3AB = 3\cdot 2 = 6 \text{ (ô)}.
Như vậy, kể từ AA ta đếm 66 ô dọc theo tia ABAB thì được điểm MM; điểm BB nằm giữa AA và MM (vì AB=2AB = 2 ô <AM=6< AM = 6 ô), đúng như Hình 9.48.

Giải thích vì sao AMAM là hình đồng dạng phối cảnh của ABAB với tâm AA, tỉ số 33.

Nhớ lại: hai hình gọi là *đồng dạng phối cảnh* với tâm phối cảnh OO và tỉ số kk nếu mỗi điểm PP của hình thứ nhất ứng với điểm P′P' của hình thứ hai sao cho O, P, P′O,\,P,\,P' thẳng hàng và OP′=k⋅OPOP' = k\cdot OP.

Ở đây chọn tâm phối cảnh là AA, tỉ số k=3k = 3:

- Điểm AA (trùng tâm) ứng với chính nó: A↦AA \mapsto A.
- Điểm BB ứng với điểm MM, vì A, B, MA,\,B,\,M thẳng hàng (cùng nằm trên tia ABAB) và AM=3ABAM = 3AB.
- Lấy một điểm PP bất kì trên đoạn ABAB. Trên tia ABAB dựng điểm P′P' sao cho AP′=3APAP' = 3AP. Khi PP chạy từ AA đến BB thì APAP tăng từ 00 đến ABAB, nên AP′=3APAP' = 3AP tăng từ 00 đến 3AB=AM3AB = AM. Do đó P′P' chạy đúng từ AA đến MM, tức là ảnh của đoạn thẳng ABAB phủ kín đoạn thẳng AMAM.

Vậy phép phối cảnh tâm AA tỉ số 33 biến đoạn thẳng ABAB thành đoạn thẳng AMAM. Nói cách khác, AMAM là hình đồng dạng phối cảnh của ABAB với tâm phối cảnh AA và tỉ số đồng dạng
AMAB=3ABAB=3.\dfrac{AM}{AB} = \dfrac{3AB}{AB} = 3.

Kiểm tra lại: AM=6AM = 6 ô =3⋅2= 3\cdot 2 ô =3AB= 3AB, tỉ số bằng 33 — đúng yêu cầu (đpcm).

Đáp số

AM=6AM = 6 ô =3AB= 3AB; tỉ số đồng dạng phối cảnh (tâm AA) bằng 33 — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.