Giải Bài 9.54 trang 124 SBT Toán 8
Đề bài
Trên tia lấy điểm sao cho . Nối với ta được đoạn thẳng là hình đồng dạng phối cảnh của đoạn thẳng với tâm phối cảnh và tỉ số đồng dạng bằng 3 (H.9.48).
Hình 9.48: Trên lưới ô vuông, một đoạn thẳng nằm ngang. Điểm ở đầu bên trái, điểm ở đầu bên phải; điểm nằm giữa trên đoạn. Khoảng cách bằng một đơn vị (2 ô), còn (6 ô), với nằm giữa và .
Lời giải
Cách xác định điểm và kiểm tra.
Trên lưới ô vuông, đoạn thẳng dài ô (bằng một đơn vị). Trên tia (hướng từ qua ) ta lấy điểm sao cho
Như vậy, kể từ ta đếm ô dọc theo tia thì được điểm ; điểm nằm giữa và (vì ô ô), đúng như Hình 9.48.
Giải thích vì sao là hình đồng dạng phối cảnh của với tâm , tỉ số .
Nhớ lại: hai hình gọi là *đồng dạng phối cảnh* với tâm phối cảnh và tỉ số nếu mỗi điểm của hình thứ nhất ứng với điểm của hình thứ hai sao cho thẳng hàng và .
Ở đây chọn tâm phối cảnh là , tỉ số :
- Điểm (trùng tâm) ứng với chính nó: .
- Điểm ứng với điểm , vì thẳng hàng (cùng nằm trên tia ) và .
- Lấy một điểm bất kì trên đoạn . Trên tia dựng điểm sao cho . Khi chạy từ đến thì tăng từ đến , nên tăng từ đến . Do đó chạy đúng từ đến , tức là ảnh của đoạn thẳng phủ kín đoạn thẳng .
Vậy phép phối cảnh tâm tỉ số biến đoạn thẳng thành đoạn thẳng . Nói cách khác, là hình đồng dạng phối cảnh của với tâm phối cảnh và tỉ số đồng dạng
Kiểm tra lại: ô ô , tỉ số bằng — đúng yêu cầu (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.