Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.69 trang 69 SBT Toán 8

Bài tập ôn tập chương IX

Đề bài

Vẽ lại Hình 9.18 vào vở và vẽ tứ giác A′B′C′D′A'B'C'D' là hình đồng dạng phối cảnh của tứ giác ABCDABCD theo tỉ số đồng dạng 32\dfrac{3}{2} và tâm phối cảnh là điểm OO.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 69 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.18 trên lưới ô vuông. Tâm phối cảnh OO nằm phía dưới bên trái. Tứ giác ABCDABCD với: AA ở trên cao (đỉnh trên), BB nằm bên dưới AA (cùng cột dọc với AA), DD ở bên phải ngang tầm giữa, CC ở phía dưới (đỉnh dưới). Các cạnh nối AA–BB (đoạn thẳng đứng), BB–CC, CC–DD, DD–AA tạo thành tứ giác. Điểm OO nằm bên trái BB, thấp hơn BB một chút.

Lời giải

Nhắc lại cách dựng hình đồng dạng phối cảnh. Hình A′B′C′D′A'B'C'D' là hình đồng dạng phối cảnh của ABCDABCD với tâm phối cảnh OO và tỉ số k=32k=\dfrac{3}{2} khi mỗi đỉnh của hình mới là ảnh của đỉnh tương ứng qua phép lấy từ tâm OO: điểm X′X' nằm trên tia OXOX và thỏa mãn OX′=32 OXOX'=\dfrac{3}{2}\,OX.

a) Vẽ lại Hình 9.18 và dựng các tia từ tâm OO.

- Vẽ lại tứ giác ABCDABCD cùng điểm OO (ở phía dưới bên trái) trên lưới ô vuông đúng như hình đã cho.
- Từ tâm OO kẻ các tia OA, OB, OC, ODOA,\ OB,\ OC,\ OD đi qua lần lượt các đỉnh A, B, C, DA,\ B,\ C,\ D.

b) Xác định các đỉnh A′,B′,C′,D′A',B',C',D'.

Vì tỉ số đồng dạng là k=32>0k=\dfrac{3}{2}>0 nên mỗi đỉnh mới nằm trên tia OXOX (cùng phía với đỉnh cũ so với OO) và cách OO một khoảng gấp 32\dfrac{3}{2} lần. Trên mỗi tia ta lấy:

- Điểm A′A' trên tia OAOA sao cho OA′=32 OAOA'=\dfrac{3}{2}\,OA.
- Điểm B′B' trên tia OBOB sao cho OB′=32 OBOB'=\dfrac{3}{2}\,OB.
- Điểm C′C' trên tia OCOC sao cho OC′=32 OCOC'=\dfrac{3}{2}\,OC.
- Điểm D′D' trên tia ODOD sao cho OD′=32 ODOD'=\dfrac{3}{2}\,OD.

*Cách lấy nhanh trên lưới:* nếu từ OO đến một đỉnh ta đi ngang mm ô và dọc nn ô thì từ OO đến đỉnh mới tương ứng ta đi ngang 32m\dfrac{3}{2}m ô và dọc 32n\dfrac{3}{2}n ô (nhân cả hai độ dời với 32\dfrac{3}{2}), vẫn theo đúng hướng cũ.

c) Hoàn thành hình.

Nối bốn điểm vừa dựng theo thứ tự ta được tứ giác A′B′C′D′A'B'C'D'. Đó chính là hình đồng dạng phối cảnh của ABCDABCD với tâm OO, tỉ số 32\dfrac{3}{2}.

Kiểm tra. Theo cách dựng, mỗi cạnh của tứ giác mới song song với cạnh tương ứng của tứ giác cũ và có độ dài gấp 32\dfrac{3}{2} lần:
A′B′=32AB,B′C′=32BC,C′D′=32CD,D′A′=32DA.A'B'=\dfrac{3}{2}AB,\quad B'C'=\dfrac{3}{2}BC,\quad C'D'=\dfrac{3}{2}CD,\quad D'A'=\dfrac{3}{2}DA.
Vì 32>1\dfrac{3}{2}>1 nên A′B′C′D′A'B'C'D' lớn hơn ABCDABCD và nằm cùng phía với ABCDABCD so với tâm OO — phù hợp với yêu cầu đề bài.

Đáp số

Dựng các tia OA,OB,OC,ODOA,OB,OC,OD rồi lấy A′,B′,C′,D′A',B',C',D' trên các tia đó với OA′=32OA, OB′=32OB, OC′=32OC, OD′=32ODOA'=\tfrac{3}{2}OA,\ OB'=\tfrac{3}{2}OB,\ OC'=\tfrac{3}{2}OC,\ OD'=\tfrac{3}{2}OD; nối lại được A′B′C′D′A'B'C'D' (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.