Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.63 trang 68 SBT Toán 8

Ôn tập chương IX

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có AB=15AB = \sqrt{15} cm và AC=2BCAC = 2BC. Tìm độ dài hai cạnh ACAC, BCBC sao cho ABCABC là một tam giác vuông.

Lời giải

Phân tích. Đặt BC=aBC = a (cm, a>0a>0). Theo giả thiết AC=2BC=2aAC = 2BC = 2a và AB=15AB = \sqrt{15} cm.

Vì AC=2a>a=BCAC = 2a > a = BC nên trong hai cạnh AC, BCAC,\ BC thì ACAC luôn lớn hơn BCBC. Muốn ABCABC vuông, ta xét xem góc vuông nằm ở đỉnh nào (cạnh huyền là cạnh lớn nhất). Dùng định lí Pythagore cho từng trường hợp.

a) Góc vuông tại AA (khi đó BCBC là cạnh huyền):
BC2=AB2+AC2⇒a2=15+(2a)2=15+4a2⇒−3a2=15.BC^2 = AB^2 + AC^2 \Rightarrow a^2 = 15 + (2a)^2 = 15 + 4a^2 \Rightarrow -3a^2 = 15.
Vô lí (vế trái âm). Vậy không có tam giác vuông tại AA.

b) Góc vuông tại BB (khi đó ACAC là cạnh huyền):
AC2=AB2+BC2⇒(2a)2=15+a2⇒4a2−a2=15⇒3a2=15⇒a2=5⇒a=5.AC^2 = AB^2 + BC^2 \Rightarrow (2a)^2 = 15 + a^2 \Rightarrow 4a^2 - a^2 = 15 \Rightarrow 3a^2 = 15 \Rightarrow a^2 = 5 \Rightarrow a = \sqrt{5}.
Suy ra BC=5BC = \sqrt{5} cm, AC=25AC = 2\sqrt{5} cm.

*Kiểm tra:* AB2+BC2=15+5=20=(25)2=AC2AB^2 + BC^2 = 15 + 5 = 20 = (2\sqrt{5})^2 = AC^2 ✓ và AC=25≈4,47AC = 2\sqrt5 \approx 4{,}47 cm là cạnh lớn nhất nên hợp lí.

c) Góc vuông tại CC (khi đó ABAB là cạnh huyền):
AB2=AC2+BC2⇒15=(2a)2+a2=4a2+a2=5a2⇒a2=3⇒a=3.AB^2 = AC^2 + BC^2 \Rightarrow 15 = (2a)^2 + a^2 = 4a^2 + a^2 = 5a^2 \Rightarrow a^2 = 3 \Rightarrow a = \sqrt{3}.
Suy ra BC=3BC = \sqrt{3} cm, AC=23AC = 2\sqrt{3} cm.

*Kiểm tra:* AC2+BC2=12+3=15=(15)2=AB2AC^2 + BC^2 = 12 + 3 = 15 = (\sqrt{15})^2 = AB^2 ✓ và AB=15≈3,87AB = \sqrt{15} \approx 3{,}87 cm >AC=23≈3,46> AC = 2\sqrt3 \approx 3{,}46 cm là cạnh lớn nhất nên hợp lí.

Kết luận. Có hai cách chọn độ dài để ABCABC là tam giác vuông:
- BC=5BC = \sqrt{5} cm, AC=25AC = 2\sqrt{5} cm (vuông tại BB);
- BC=3BC = \sqrt{3} cm, AC=23AC = 2\sqrt{3} cm (vuông tại CC).

Đáp số

Vuông tại B: BC = √5 ≈ 2,24 cm; AC = 2√5 ≈ 4,47 cmVuông tại C: BC = √3 ≈ 1,73 cm; AC = 2√3 ≈ 3,46 cm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.