Giải Bài 9.57 trang 66 SBT Toán 8
Đề bài
Những cặp hình vuông nào dưới đây (H.9.16) là hình đồng dạng phối cảnh?
Hình 9.16 vẽ trên lưới ô vuông, gồm ba cặp hình vuông. Cặp hình 1: một hình vuông nhỏ nằm nghiêng (xoay) và một hình vuông lớn hơn đặt thẳng, hai hình đặt gần kề nhau. Cặp hình 2: một hình vuông lớn đặt thẳng và một hình vuông nhỏ hơn đặt thẳng, hai hình tách rời nhau theo phương ngang. Cặp hình 3: một hình vuông lớn đặt thẳng và một hình vuông nhỏ hơn đặt thẳng nằm bên trong (lồng vào góc) hình vuông lớn, các cạnh tương ứng song song.
Lời giải
Nhắc lại khái niệm. Hai hình gọi là *đồng dạng phối cảnh* (hình vị tự) nếu có một điểm (tâm phối cảnh) sao cho mỗi điểm của hình này nối với điểm tương ứng của hình kia thì các đường nối đều đi qua . Hệ quả quan trọng để nhận biết nhanh: các cạnh tương ứng của hai hình phải song song với nhau (hai hình đặt "cùng hướng", không hình nào bị xoay).
Ta xét lần lượt ba cặp hình vuông ở H.9.16:
a) Cặp hình 1 (hình vuông nhỏ bị xoay nghiêng và hình vuông lớn đặt thẳng): Vì một hình bị xoay nên các cạnh của hai hình vuông không song song với nhau. Do đó không thể tìm được tâm phối cảnh để các đường nối các đỉnh tương ứng cùng đi qua một điểm.
Cặp hình 1 không là hình đồng dạng phối cảnh (hai hình vuông vẫn đồng dạng với nhau, nhưng không phải *phối cảnh*).
b) Cặp hình 2 (hình vuông lớn và hình vuông nhỏ đều đặt thẳng, tách rời theo phương ngang): Các cạnh tương ứng của hai hình vuông song song với nhau. Nối các đỉnh tương ứng, các đường nối gặp nhau tại một điểm (tâm phối cảnh) nằm về phía hai hình.
Cặp hình 2 là hình đồng dạng phối cảnh.
c) Cặp hình 3 (hình vuông nhỏ nằm lồng trong góc của hình vuông lớn, các cạnh tương ứng song song): Hai hình vuông chung một đỉnh ở góc; các cạnh tương ứng song song. Lấy là đỉnh góc chung thì mỗi đường nối một đỉnh của hình nhỏ với đỉnh tương ứng của hình lớn đều đi qua .
Cặp hình 3 là hình đồng dạng phối cảnh, với tâm phối cảnh là đỉnh góc chung.
Kết luận: Chỉ có cặp hình 2 và cặp hình 3 là những cặp hình vuông đồng dạng phối cảnh.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.