Sách bài tập Toán 8 Tập một

Giải Bài 5.15 trang 68 SBT Toán 8

Chương V. Biểu đồ và phân tích dữ liệu

Đề bài

Cho hai biểu đồ Hình 5.6 và Hình 5.7.

a) Dữ liệu biểu diễn trên hai biểu đồ có như nhau không? Nếu có, hãy lập bảng thống kê cho dữ liệu đó.

b) Có thể căn cứ vào độ dốc trên của hai đường gấp khúc trên hai biểu đồ để đánh giá về tốc độ tăng doanh thu trong 6 tháng cuối năm của dữ liệu được biểu diễn không? Tại sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 68 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hai biểu đồ đoạn thẳng cùng tiêu đề "Doanh thu 6 tháng cuối năm", trục hoành là Tháng (7, 8, 9, 10, 11, 12), trục tung là Doanh thu (tỉ đồng). Cả hai biểu đồ có cùng dữ liệu: Tháng 7: 3; Tháng 8: 5; Tháng 9: 6; Tháng 10: 6; Tháng 11: 9; Tháng 12: 11. Khác nhau ở cách chia trục tung: Hình 5.6 trục tung chia đều 0, 5, 10, 15, 20; Hình 5.7 trục tung chia không đều 2, 5, 8, 11, 14 nên đường gấp khúc trông dốc hơn.

Bảng số liệu:
| Tháng | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Doanh thu (tỉ đồng) | 3 | 5 | 6 | 6 | 9 | 11 |

Lời giải

a) Ta đọc số liệu doanh thu theo từng tháng trên hai biểu đồ:

- Hình 5.6: Tháng 7: 3; Tháng 8: 5; Tháng 9: 6; Tháng 10: 6; Tháng 11: 9; Tháng 12: 11 (tỉ đồng).
- Hình 5.7: Tháng 7: 3; Tháng 8: 5; Tháng 9: 6; Tháng 10: 6; Tháng 11: 9; Tháng 12: 11 (tỉ đồng).

Vậy dữ liệu biểu diễn trên hai biểu đồ là như nhau. Bảng thống kê cho dữ liệu đó:

| Tháng | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Doanh thu (tỉ đồng) | 3 | 5 | 6 | 6 | 9 | 11 |

b) Không thể căn cứ vào độ dốc của hai đường gấp khúc để đánh giá về tốc độ tăng doanh thu.

Lí do: Hai biểu đồ cùng biểu diễn một bộ dữ liệu như nhau, nên tốc độ tăng doanh thu thực tế là như nhau. Tuy nhiên, hai biểu đồ chia khoảng trên trục đứng (trục doanh thu) khác nhau:

- Hình 5.6 chia trục đứng đều nhau: 0; 5; 10; 15; 200;\ 5;\ 10;\ 15;\ 20 (mỗi khoảng ứng với 55 tỉ đồng).
- Hình 5.7 chia trục đứng không đều (bắt đầu từ 22 và các mốc 2; 5; 8; 11; 142;\ 5;\ 8;\ 11;\ 14), khiến cùng một mức chênh lệch doanh thu lại được vẽ cao hơn.

Chính vì cách chia trục đứng khác nhau mà đường gấp khúc ở Hình 5.7 trông dốc hơn Hình 5.6, mặc dù số liệu hoàn toàn giống nhau. Do đó độ dốc của đường gấp khúc phụ thuộc vào cách chia khoảng trên trục, không phản ánh đúng tốc độ tăng của dữ liệu, nên không dùng độ dốc nhìn thấy trên biểu đồ để đánh giá tốc độ tăng doanh thu.

Đáp số

Dữ liệu trên hai biểu đồ như nhau; bảng thống kê: Tháng 7–12 có doanh thu lần lượt 3; 5; 6; 6; 9; 11 (tỉ đồng)Không, vì hai biểu đồ chia khoảng trên trục đứng khác nhau nên độ dốc đường gấp khúc không phản ánh đúng tốc độ tăng của cùng một bộ dữ liệu

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.