Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.40 trang 15 SBT Toán 8

Ôn tập chương VI. Phân thức đại số

Đề bài

Cho phân thức P=4x2+2x+32x+1P = \dfrac{4x^2 + 2x + 3}{2x + 1} (x≠−12)\left( x \neq -\dfrac{1}{2} \right).

a) Tìm thương và dư của phép chia đa thức 4x2+2x+34x^2 + 2x + 3 cho đa thức 2x+12x + 1.

b) Sử dụng kết quả của câu a, hãy viết PP dưới dạng tổng của một đa thức và một phân thức với tử thức là một hằng số. Dùng kết quả đó để tìm tất cả các giá trị nguyên của xx để phân thức đã cho có giá trị cũng là số nguyên.

Lời giải

a) Tìm thương và dư của phép chia 4x2+2x+34x^2 + 2x + 3 cho 2x+12x + 1.

Thực hiện phép chia đa thức:

- Chia hạng tử bậc cao nhất: 4x2:2x=2x4x^2 : 2x = 2x.
- Nhân: 2x⋅(2x+1)=4x2+2x2x \cdot (2x + 1) = 4x^2 + 2x.
- Trừ: (4x2+2x+3)−(4x2+2x)=3(4x^2 + 2x + 3) - (4x^2 + 2x) = 3.

Đa thức dư 33 có bậc 00, nhỏ hơn bậc của 2x+12x + 1 nên phép chia dừng lại.

Vậy khi chia 4x2+2x+34x^2 + 2x + 3 cho 2x+12x + 1 ta được thương bằng 2x2x và dư bằng 33.

Tức là: 4x2+2x+3=(2x+1)⋅2x+3.4x^2 + 2x + 3 = (2x + 1)\cdot 2x + 3.

b) Viết PP dưới dạng tổng của một đa thức và một phân thức có tử là hằng số. Tìm các giá trị nguyên của xx để PP nguyên.

Từ kết quả câu a:

P=4x2+2x+32x+1=(2x+1)⋅2x+32x+1=2x+32x+1.P = \dfrac{4x^2 + 2x + 3}{2x + 1} = \dfrac{(2x + 1)\cdot 2x + 3}{2x + 1} = 2x + \dfrac{3}{2x + 1}.

Với xx là số nguyên thì 2x2x là số nguyên. Do đó PP là số nguyên khi và chỉ khi 32x+1\dfrac{3}{2x + 1} là số nguyên, tức là 2x+12x + 1 là ước của 33.

Các ước của 33 là: 1; −1; 3; −31;\ -1;\ 3;\ -3. Ta xét:

- 2x+1=1⇒x=02x + 1 = 1 \Rightarrow x = 0;
- 2x+1=−1⇒x=−12x + 1 = -1 \Rightarrow x = -1;
- 2x+1=3⇒x=12x + 1 = 3 \Rightarrow x = 1;
- 2x+1=−3⇒x=−22x + 1 = -3 \Rightarrow x = -2.

Cả bốn giá trị đều là số nguyên và đều thỏa mãn điều kiện x≠−12x \neq -\dfrac{1}{2}.

Kiểm tra lại:

- x=0: P=2⋅0+31=3x = 0:\ P = 2\cdot 0 + \dfrac{3}{1} = 3 (nguyên) ✓
- x=−1: P=2⋅(−1)+3−1=−2−3=−5x = -1:\ P = 2\cdot(-1) + \dfrac{3}{-1} = -2 - 3 = -5 (nguyên) ✓
- x=1: P=2⋅1+33=2+1=3x = 1:\ P = 2\cdot 1 + \dfrac{3}{3} = 2 + 1 = 3 (nguyên) ✓
- x=−2: P=2⋅(−2)+3−3=−4−1=−5x = -2:\ P = 2\cdot(-2) + \dfrac{3}{-3} = -4 - 1 = -5 (nguyên) ✓

Vậy các giá trị nguyên của xx cần tìm là x∈{−2; −1; 0; 1}x \in \{-2;\ -1;\ 0;\ 1\}.

Đáp số

Thương bằng 2x2x, dư bằng 33P=2x+32x+1P = 2x + \dfrac{3}{2x+1}; x∈{−2; −1; 0; 1}x \in \{-2;\ -1;\ 0;\ 1\}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.