Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 3 trang 14 SBT Toán 8

Ôn tập chương VI

Đề bài

Đa thức nào sau đây không thể chọn làm mẫu thức chung của hai phân thức x3(x2−1)(x+2)\dfrac{x}{3(x^2-1)(x+2)} và x3−x+1(x2−4)(x3+1)\dfrac{x^3-x+1}{(x^2-4)(x^3+1)}?
A. 3(x2−1)(x2−4)(x2−x+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^2-x+1).
B. 3(x2−1)(x2−4)(x3+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^3+1).
C. 3(x2−1)(x2−4)(x2+x+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^2+x+1).
D. 3(x4−1)(x6−1)(x6−64)3(x^4-1)(x^6-1)(x^6-64).

Lời giải

Phân tích các mẫu thức ra nhân tử.

Mẫu thức thứ nhất:
3(x2−1)(x+2)=3(x−1)(x+1)(x+2).3(x^2-1)(x+2)=3(x-1)(x+1)(x+2).

Mẫu thức thứ hai (chú ý x3+1=(x+1)(x2−x+1)x^3+1=(x+1)(x^2-x+1) và x2−4=(x−2)(x+2)x^2-4=(x-2)(x+2)):
(x2−4)(x3+1)=(x−2)(x+2)(x+1)(x2−x+1).(x^2-4)(x^3+1)=(x-2)(x+2)(x+1)(x^2-x+1).

Điều kiện của mẫu thức chung (MTC).

Một đa thức được chọn làm MTC của hai phân thức khi và chỉ khi nó chia hết cho cả hai mẫu thức, tức là chứa đủ các nhân tử:
3,(x−1),(x+1),(x+2),(x−2),(x2−x+1).3,\quad (x-1),\quad (x+1),\quad (x+2),\quad (x-2),\quad (x^2-x+1).

Vậy MTC phải chứa nhân tử x2−x+1x^2-x+1 (lấy từ x3+1x^3+1 của mẫu thứ hai).

Kiểm tra từng phương án.

A. 3(x2−1)(x2−4)(x2−x+1)=3(x−1)(x+1)(x−2)(x+2)(x2−x+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^2-x+1)=3(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)(x^2-x+1) — có đủ các nhân tử trên, chia hết cho cả hai mẫu ⇒ chọn được.

B. 3(x2−1)(x2−4)(x3+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^3+1). Vì x3+1=(x+1)(x2−x+1)x^3+1=(x+1)(x^2-x+1) nên đa thức này chứa x2−x+1x^2-x+1 và đủ các nhân tử còn lại ⇒ chọn được.

D. 3(x4−1)(x6−1)(x6−64)3(x^4-1)(x^6-1)(x^6-64). Ta có x6−1=(x3+1)(x3−1)=(x+1)(x2−x+1)(x−1)(x2+x+1)x^6-1=(x^3+1)(x^3-1)=(x+1)(x^2-x+1)(x-1)(x^2+x+1) nên có mặt x2−x+1x^2-x+1; đồng thời x4−1=(x−1)(x+1)(x2+1)x^4-1=(x-1)(x+1)(x^2+1) và x6−64=(x−2)(x+2)(x2+2x+4)(x2−2x+4)x^6-64=(x-2)(x+2)(x^2+2x+4)(x^2-2x+4) cung cấp đủ (x−1),(x+1),(x+2),(x−2)(x-1),(x+1),(x+2),(x-2) và thừa số 33 ⇒ chia hết cho cả hai mẫu ⇒ chọn được.

C. 3(x2−1)(x2−4)(x2+x+1)=3(x−1)(x+1)(x−2)(x+2)(x2+x+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^2+x+1)=3(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)(x^2+x+1). Đa thức này chỉ chứa x2+x+1x^2+x+1 chứ không chứa x2−x+1x^2-x+1. Mà x2+x+1≠x2−x+1x^2+x+1\neq x^2-x+1, nên nó không chia hết cho mẫu thức thứ hai (x−2)(x+2)(x+1)(x2−x+1)(x-2)(x+2)(x+1)(x^2-x+1) ⇒ không thể làm mẫu thức chung.

Kết luận. Đáp án cần chọn là C.

Đáp số

C. 3(x2−1)(x2−4)(x2+x+1)3(x^2-1)(x^2-4)(x^2+x+1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.