Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.20 trang 10 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương VI (Phân thức đại số)

Đề bài

a) Rút gọn biểu thức Q=18(x−3)(x2−9)−3x2−6x+9−xx2−9Q = \dfrac{18}{(x-3)(x^2-9)} - \dfrac{3}{x^2-6x+9} - \dfrac{x}{x^2-9}.

b) Tính giá trị của QQ tại x=103x = 103.

Lời giải

a) Rút gọn biểu thức

Phân tích các mẫu thức thành nhân tử:

- x2−9=(x−3)(x+3)x^2-9=(x-3)(x+3)
- (x−3)(x2−9)=(x−3)(x−3)(x+3)=(x−3)2(x+3)(x-3)(x^2-9)=(x-3)(x-3)(x+3)=(x-3)^2(x+3)
- x2−6x+9=(x−3)2x^2-6x+9=(x-3)^2

Điều kiện xác định: x≠3x\ne 3 và x≠−3x\ne -3.

Viết lại QQ:

Q=18(x−3)2(x+3)−3(x−3)2−x(x−3)(x+3).Q=\dfrac{18}{(x-3)^2(x+3)}-\dfrac{3}{(x-3)^2}-\dfrac{x}{(x-3)(x+3)}.

Mẫu thức chung là (x−3)2(x+3)(x-3)^2(x+3). Quy đồng:

Q=18(x−3)2(x+3)−3(x+3)(x−3)2(x+3)−x(x−3)(x−3)2(x+3).Q=\dfrac{18}{(x-3)^2(x+3)}-\dfrac{3(x+3)}{(x-3)^2(x+3)}-\dfrac{x(x-3)}{(x-3)^2(x+3)}.

Q=18−3(x+3)−x(x−3)(x−3)2(x+3).Q=\dfrac{18-3(x+3)-x(x-3)}{(x-3)^2(x+3)}.

Rút gọn tử thức:

18−3(x+3)−x(x−3)=18−3x−9−x2+3x=9−x2.18-3(x+3)-x(x-3)=18-3x-9-x^2+3x=9-x^2.

Do đó:

Q=9−x2(x−3)2(x+3)=−(x2−9)(x−3)2(x+3)=−(x−3)(x+3)(x−3)2(x+3).Q=\dfrac{9-x^2}{(x-3)^2(x+3)}=\dfrac{-(x^2-9)}{(x-3)^2(x+3)}=\dfrac{-(x-3)(x+3)}{(x-3)^2(x+3)}.

Rút gọn thừa số chung (x−3)(x+3)(x-3)(x+3):

Q=−1x−3=13−x.Q=\dfrac{-1}{x-3}=\dfrac{1}{3-x}.

Vậy Q=−1x−3Q=\dfrac{-1}{x-3} (với x≠3, x≠−3x\ne 3,\ x\ne -3).

b) Tính giá trị của QQ tại x=103x=103

Giá trị x=103x=103 thỏa mãn điều kiện xác định. Thay vào biểu thức đã rút gọn:

Q=−1103−3=−1100=−0,01.Q=\dfrac{-1}{103-3}=\dfrac{-1}{100}=-0{,}01.

Vậy tại x=103x=103 thì Q=−0,01Q=-0{,}01.

Đáp số

Q=−1x−3Q=\dfrac{-1}{x-3} (với x≠3, x≠−3x\ne 3,\ x\ne -3)Q=−0,01Q=-0,01

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.