Sách bài tập Toán 8 Tập một

Giải Bài 3.12 trang 37 SBT Toán 8

Bài 11. Hình thang cân

Đề bài

Xét hai hình bình hành MNBAMNBA và MNCBMNCB.

a) Chứng minh AA, BB, CC là ba điểm thẳng hàng;

b) Chứng minh BB là trung điểm của ACAC;

c) Hỏi tam giác MABMAB thoả mãn điều kiện gì để MNCAMNCA là một hình thang cân?

d) Lấy điểm DD để tứ giác MNDCMNDC là hình bình hành. Hỏi tam giác MABMAB thoả mãn điều kiện gì để MNDAMNDA là một hình thang cân?

Lời giải

Nhận xét chung. Vì MNBAMNBA là hình bình hành nên hai cạnh đối bằng nhau và song song:
AB=MN,AB∥MN,MA=NB.AB = MN,\quad AB \parallel MN,\qquad MA = NB.
Vì MNCBMNCB là hình bình hành nên:
BC=MN,BC∥MN,MB=NC.BC = MN,\quad BC \parallel MN,\qquad MB = NC.

a) Chứng minh AA, BB, CC thẳng hàng.

Ta có AB∥MNAB \parallel MN và BC∥MNBC \parallel MN. Hai đường thẳng BABA và BCBC cùng đi qua điểm BB và cùng song song với MNMN. Theo tiên đề Euclid, qua một điểm ở ngoài một đường thẳng chỉ kẻ được đúng một đường thẳng song song với đường thẳng đó, nên hai đường thẳng BABA và BCBC phải trùng nhau.

Vậy ba điểm AA, BB, CC cùng nằm trên một đường thẳng, tức là thẳng hàng (đpcm).

b) Chứng minh BB là trung điểm của ACAC.

Từ hai hình bình hành ta có AB=MNAB = MN và BC=MNBC = MN, suy ra
AB=BC.AB = BC.
Mặt khác, các vectơ AB⃗\vec{AB} và BC⃗\vec{BC} đều bằng vectơ MN⃗\vec{MN} (cùng hướng), nên điểm BB nằm giữa AA và CC.

Vậy BB nằm giữa AA, CC và BA=BCBA = BC, nên BB là trung điểm của ACAC (đpcm).

c) Điều kiện để MNCAMNCA là hình thang cân.

Xét tứ giác MNCAMNCA. Vì MN∥ABMN \parallel AB mà AA, BB, CC thẳng hàng nên MN∥ACMN \parallel AC. Lại có MN=AB=12AC<ACMN = AB = \dfrac{1}{2}AC < AC, do đó MNCAMNCA là hình thang với hai đáy MNMN và ACAC.

Hai cạnh bên của hình thang này là MAMA và NCNC. Ta có NC=MBNC = MB (cạnh đối của hình bình hành MNCBMNCB).

Hình thang MNCAMNCA là hình thang cân khi và chỉ khi hai cạnh bên bằng nhau:
MA=NC  ⟺  MA=MB.MA = NC \;\Longleftrightarrow\; MA = MB.

Vậy để MNCAMNCA là hình thang cân thì tam giác MABMAB cân tại MM (tức MA=MBMA = MB).

d) Điều kiện để MNDAMNDA là hình thang cân.

Lấy điểm DD sao cho MNDCMNDC là hình bình hành; khi đó ND=MCND = MC (cạnh đối) và CD=MNCD = MN, nên DD nằm trên đường thẳng ACAC với CD=MN=AB=BCCD = MN = AB = BC.

Xét tứ giác MNDAMNDA: vì MN∥ACMN \parallel AC và D∈ACD \in AC nên MN∥ADMN \parallel AD, đồng thời MN=AB<ADMN = AB < AD. Do đó MNDAMNDA là hình thang với hai đáy MNMN và ADAD, hai cạnh bên là MAMA và NDND.

Vì ND=MCND = MC nên hình thang MNDAMNDA là hình thang cân khi và chỉ khi
MA=ND  ⟺  MA=MC.MA = ND \;\Longleftrightarrow\; MA = MC.

Mà BB là trung điểm của ACAC, nên MA=MCMA = MC khi và chỉ khi MM nằm trên đường trung trực của ACAC, tức là MB⊥ACMB \perp AC, hay MB⊥ABMB \perp AB.

Vậy để MNDAMNDA là hình thang cân thì tam giác MABMAB vuông tại BB (tức MB⊥ABMB \perp AB).

Đáp số

đpcmđpcmTam giác MABMAB cân tại MM (MA=MBMA = MB)Tam giác MABMAB vuông tại BB (MB⊥ABMB \perp AB)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.