Sách bài tập Toán 7 Tập một

Giải Bài 4.30 trang 62 SBT Toán 7

Bài 15. Các trường hợp bằng nhau của tam giác vuông

Đề bài

Cho hai đoạn thẳng ACAC và BDBD cắt nhau tại điểm OO sao cho OA=OB=OC=ODOA = OB = OC = OD như Hình 4.30. Chứng minh ABCDABCD là hình chữ nhật.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 62 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.30: Hình chữ nhật ABCDABCD với AA góc trên trái, BB góc trên phải, CC góc dưới phải, DD góc dưới trái. Hai đường chéo ACAC và BDBD cắt nhau tại tâm OO. Bốn đoạn OAOA, OBOB, OCOC, ODOD được đánh dấu bằng nhau (mỗi đoạn một gạch), thể hiện OA=OB=OC=ODOA = OB = OC = OD.

Lời giải

Phân tích đề. Hai đoạn thẳng ACAC và BDBD cắt nhau tại OO, và OA=OB=OC=ODOA = OB = OC = OD. Ta chứng minh tứ giác ABCDABCD có bốn góc vuông, tức là hình chữ nhật.

Bước 1. Bốn tam giác tạo thành đều là tam giác cân tại OO.

Vì OO nằm trên đoạn ACAC nên ba điểm AA, OO, CC thẳng hàng; tương tự BB, OO, DD thẳng hàng. Khi đó bốn tam giác OABOAB, OBCOBC, OCDOCD, ODAODA lần lượt cân tại OO vì:

- △OAB\triangle OAB có OA=OBOA = OB nên OAB^=OBA^\widehat{OAB} = \widehat{OBA};
- △OBC\triangle OBC có OB=OCOB = OC nên OBC^=OCB^\widehat{OBC} = \widehat{OCB};
- △OCD\triangle OCD có OC=ODOC = OD nên OCD^=ODC^\widehat{OCD} = \widehat{ODC};
- △ODA\triangle ODA có OD=OAOD = OA nên ODA^=OAD^\widehat{ODA} = \widehat{OAD}.

Bước 2. Xét một góc của tứ giác, chẳng hạn góc BB.

Hai góc AOB^\widehat{AOB} và BOC^\widehat{BOC} là hai góc kề bù (vì AA, OO, CC thẳng hàng), nên:
AOB^+BOC^=180∘.\widehat{AOB} + \widehat{BOC} = 180^\circ.

Trong tam giác cân OABOAB (tổng ba góc bằng 180∘180^\circ):
AOB^=180∘−OAB^−OBA^=180∘−2 OBA^.\widehat{AOB} = 180^\circ - \widehat{OAB} - \widehat{OBA} = 180^\circ - 2\,\widehat{OBA}.

Trong tam giác cân OBCOBC:
BOC^=180∘−OBC^−OCB^=180∘−2 OBC^.\widehat{BOC} = 180^\circ - \widehat{OBC} - \widehat{OCB} = 180^\circ - 2\,\widehat{OBC}.

Cộng hai đẳng thức và dùng AOB^+BOC^=180∘\widehat{AOB} + \widehat{BOC} = 180^\circ:
(180∘−2 OBA^)+(180∘−2 OBC^)=180∘.\big(180^\circ - 2\,\widehat{OBA}\big) + \big(180^\circ - 2\,\widehat{OBC}\big) = 180^\circ.
360∘−2(OBA^+OBC^)=180∘  ⇒  OBA^+OBC^=90∘.360^\circ - 2\big(\widehat{OBA} + \widehat{OBC}\big) = 180^\circ \;\Rightarrow\; \widehat{OBA} + \widehat{OBC} = 90^\circ.

Mà ABC^=OBA^+OBC^\widehat{ABC} = \widehat{OBA} + \widehat{OBC}, do đó:
ABC^=90∘.\widehat{ABC} = 90^\circ.

Bước 3. Làm tương tự cho ba góc còn lại.

Bằng cách lập luận hoàn toàn giống Bước 2 với các cặp góc kề bù tại OO, ta được:
BCD^=90∘,CDA^=90∘,DAB^=90∘.\widehat{BCD} = 90^\circ,\quad \widehat{CDA} = 90^\circ,\quad \widehat{DAB} = 90^\circ.

Kết luận. Tứ giác ABCDABCD có cả bốn góc đều bằng 90∘90^\circ nên ABCDABCD là hình chữ nhật (đpcm).

*Kiểm tra:* tổng bốn góc 90∘⋅4=360∘90^\circ \cdot 4 = 360^\circ, đúng với tổng các góc của một tứ giác, nên lời giải nhất quán.

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.