Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 9.16 trang 55 SBT Toán 7

Bài tập

Đề bài

a) Gọi II là giao điểm của hai đường phân giác BEBE và CFCF của tam giác ABCABC. Đường thẳng qua II song song với BCBC cắt ABAB tại JJ và cắt ACAC tại KK. Chứng minh JK=BJ+CKJK = BJ + CK.

b) Đường thẳng qua BB vuông góc với BIBI cắt đường thẳng qua CC vuông góc với CICI tại điểm I′I'. Qua I′I' kẻ đường thẳng song song với BCBC cắt ABAB tại J′J', cắt ACAC tại K′K'. Chứng minh J′K′=BJ′+CK′J'K' = BJ' + CK'.

Lời giải

## a)

Vì BEBE là tia phân giác của góc BB và II nằm trên BEBE nên:
JBI^=IBC^(1)\widehat{JBI} = \widehat{IBC}\quad(1)
(tia BIBI phân giác góc BB, với JJ thuộc cạnh ABAB).

Vì JK∥BCJK \parallel BC, xét cát tuyến BIBI ta có hai góc so le trong bằng nhau:
JIB^=IBC^(2)\widehat{JIB} = \widehat{IBC}\quad(2)

Từ (1)(1) và (2)(2) suy ra:
JBI^=JIB^\widehat{JBI} = \widehat{JIB}
nên tam giác JBIJBI cân tại JJ, do đó:
JB=JI(3)JB = JI\quad(3)

Chứng minh tương tự với tia phân giác CFCF của góc CC (có II nằm trên CFCF):
- KCI^=ICB^\widehat{KCI} = \widehat{ICB} (tia CICI phân giác góc CC).
- KIC^=ICB^\widehat{KIC} = \widehat{ICB} (so le trong, JK∥BCJK \parallel BC).

Suy ra tam giác KCIKCI cân tại KK, nên:
KC=KI(4)KC = KI\quad(4)

Vì II nằm giữa JJ và KK nên JK=JI+IKJK = JI + IK. Kết hợp (3)(3) và (4)(4):
JK=JI+IK=BJ+CK.JK = JI + IK = BJ + CK.
Vậy JK=BJ+CKJK = BJ + CK (đpcm).

##

b)

Vì BI′⊥BIBI' \perp BI mà BIBI là tia phân giác trong của góc BB, nên BI′BI' là tia phân giác ngoài của góc BB. Tương tự CI′CI' là tia phân giác ngoài của góc CC. Do đó I′I' nằm khác phía với AA đối với đường thẳng BCBC.

Vì vậy đường thẳng qua I′I' song song với BCBC cắt đường thẳng ABAB tại J′J' nằm trên tia đối của tia BABA (phần kéo dài ABAB qua BB), và cắt đường thẳng ACAC tại K′K' nằm trên tia đối của tia CACA.

Xét đỉnh BB: tia phân giác ngoài BI′BI' chia đôi góc ngoài tại BB, nên nó tạo với tia BCBC và với tia đối của tia BABA (tức tia BJ′BJ') các góc bằng nhau:
J′BI′^=I′BC^(5)\widehat{J'BI'} = \widehat{I'BC}\quad(5)

Vì J′I′∥BCJ'I' \parallel BC, xét cát tuyến BI′BI' ta có hai góc so le trong:
J′I′B^=I′BC^(6)\widehat{J'I'B} = \widehat{I'BC}\quad(6)

Từ (5)(5) và (6)(6): J′BI′^=J′I′B^\widehat{J'BI'} = \widehat{J'I'B}, nên tam giác J′BI′J'BI' cân tại J′J', do đó:
BJ′=J′I′(7)BJ' = J'I'\quad(7)

Chứng minh tương tự tại đỉnh CC với tia phân giác ngoài CI′CI':
K′CI′^=I′CB^=K′I′C^\widehat{K'CI'} = \widehat{I'CB} = \widehat{K'I'C}
nên tam giác K′CI′K'CI' cân tại K′K', suy ra:
CK′=K′I′(8)CK' = K'I'\quad(8)

Vì I′I' nằm giữa J′J' và K′K' nên J′K′=J′I′+I′K′J'K' = J'I' + I'K'. Kết hợp (7)(7) và (8)(8):
J′K′=J′I′+I′K′=BJ′+CK′.J'K' = J'I' + I'K' = BJ' + CK'.
Vậy J′K′=BJ′+CK′J'K' = BJ' + CK' (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.