Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.32 trang 15 SBT Toán 7

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho biết xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch, x1x_1, x2x_2 là hai giá trị khác nhau của xx và y1y_1, y2y_2 là hai giá trị tương ứng của yy.

a) Tính giá trị của y1y_1 và y2y_2, biết x1=3x_1 = 3, x2=2x_2 = 2 và 2y1+3y2=−262y_1 + 3y_2 = -26.

b) Tính x1x_1 và y2y_2, biết 3x1−2y2=323x_1 - 2y_2 = 32; x2=−4x_2 = -4; y1=−10y_1 = -10.

Lời giải

Vì xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên tích hai giá trị tương ứng luôn bằng nhau:
x1y1=x2y2.x_1 y_1 = x_2 y_2.

a) Với x1=3x_1 = 3, x2=2x_2 = 2.

Từ x1y1=x2y2x_1 y_1 = x_2 y_2 ta có 3y1=2y23y_1 = 2y_2, suy ra tỉ lệ:
y12=y23.\frac{y_1}{2} = \frac{y_2}{3}.

Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau (nhân tử và mẫu để có 2y12y_1 và 3y23y_2):
y12=y23=2y14=3y29=2y1+3y24+9=−2613=−2.\frac{y_1}{2} = \frac{y_2}{3} = \frac{2y_1}{4} = \frac{3y_2}{9} = \frac{2y_1 + 3y_2}{4 + 9} = \frac{-26}{13} = -2.

Do đó:
y1=2⋅(−2)=−4;y2=3⋅(−2)=−6.y_1 = 2 \cdot (-2) = -4; \qquad y_2 = 3 \cdot (-2) = -6.

*Kiểm tra:* x1y1=3⋅(−4)=−12x_1 y_1 = 3 \cdot (-4) = -12; x2y2=2⋅(−6)=−12x_2 y_2 = 2 \cdot (-6) = -12 (bằng nhau); 2y1+3y2=−8−18=−262y_1 + 3y_2 = -8 - 18 = -26. ✓

b) Với x2=−4x_2 = -4, y1=−10y_1 = -10.

Từ x1y1=x2y2x_1 y_1 = x_2 y_2 ta có:
x1⋅(−10)=(−4)⋅y2  ⇒  −10x1=−4y2  ⇒  2y2=5x1.x_1 \cdot (-10) = (-4) \cdot y_2 \;\Rightarrow\; -10x_1 = -4y_2 \;\Rightarrow\; 2y_2 = 5x_1.

Thay vào 3x1−2y2=323x_1 - 2y_2 = 32:
3x1−5x1=32  ⇒  −2x1=32  ⇒  x1=−16.3x_1 - 5x_1 = 32 \;\Rightarrow\; -2x_1 = 32 \;\Rightarrow\; x_1 = -16.

Khi đó:
2y2=5⋅(−16)=−80  ⇒  y2=−40.2y_2 = 5 \cdot (-16) = -80 \;\Rightarrow\; y_2 = -40.

*Kiểm tra:* x1y1=(−16)⋅(−10)=160x_1 y_1 = (-16)\cdot(-10) = 160; x2y2=(−4)⋅(−40)=160x_2 y_2 = (-4)\cdot(-40) = 160 (bằng nhau); 3x1−2y2=−48+80=323x_1 - 2y_2 = -48 + 80 = 32. ✓

Đáp số

y1=−4y_1 = -4; y2=−6y_2 = -6x1=−16x_1 = -16; y2=−40y_2 = -40

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.