Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.28 trang 14 SBT Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch

Đề bài

Đức cùng mẹ và chị Linh đi siêu thị và dự định mua 5 vỉ gồm 20 hộp sữa chua. Siêu thị đang trong đợt khuyến mại, sữa chua được giảm giá 20% mỗi hộp. Chị Linh nói rằng với số tiền ban đầu dự định mua sữa chua thì bây giờ có thể mua được 6 vỉ gồm 24 hộp (tăng thêm 20% số hộp so với ban đầu). Đức thì cho rằng với số tiền đó bây giờ sẽ mua được 25 hộp sữa chua (tăng thêm 25% số hộp so với ban đầu). Hỏi ai đúng, ai sai?

Lời giải

Phân tích. Gọi giá ban đầu của mỗi hộp sữa chua là xx (đồng). Vì dự định mua 2020 hộp nên số tiền mà ba mẹ con dành ra để mua sữa chua là:
T=20x (đồng).T = 20x \text{ (đồng)}.

Vì được giảm giá 20%20\% mỗi hộp nên giá mới của mỗi hộp là:
x′=x−20%⋅x=80%⋅x=0,8 x (đồng).x' = x - 20\% \cdot x = 80\% \cdot x = 0{,}8\,x \text{ (đồng)}.

Lập quan hệ tỉ lệ nghịch. Với cùng số tiền TT không đổi, gọi nn là số hộp mua được khi mỗi hộp có giá yy. Ta luôn có
n⋅y=T=hằng số,n \cdot y = T = \text{hằng số},
nên số hộp mua được nn và giá mỗi hộp yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch.

Tính số hộp mua được sau khi giảm giá. Gọi n′n' là số hộp mua được với giá mới x′=0,8 xx' = 0{,}8\,x. Theo tính chất tỉ lệ nghịch (tích không đổi):
n′⋅x′=20⋅x  ⇒  n′⋅0,8 x=20x  ⇒  n′=20x0,8 x=200,8=25 (hộp).n' \cdot x' = 20 \cdot x \;\Rightarrow\; n' \cdot 0{,}8\,x = 20x \;\Rightarrow\; n' = \dfrac{20x}{0{,}8\,x} = \dfrac{20}{0{,}8} = 25 \text{ (hộp)}.

Vậy với số tiền ban đầu, bây giờ mua được 2525 hộp sữa chua.

So sánh với số hộp ban đầu. Số hộp tăng thêm là 25−20=525 - 20 = 5 (hộp), tức tăng thêm
520=14=25% so với ban đầu.\dfrac{5}{20} = \dfrac{1}{4} = 25\% \text{ so với ban đầu}.

Kết luận. Đức đúng (mua được 2525 hộp, tăng 25%25\%), còn chị Linh sai (chị cho rằng mua được 2424 hộp, tăng 20%20\%).

*Giải thích chỗ sai của chị Linh:* Giá mỗi hộp giảm 20%20\% không kéo theo số hộp tăng 20%20\%, vì số hộp và giá mỗi hộp tỉ lệ nghịch chứ không tỉ lệ thuận. Giá mới bằng 80%80\% giá cũ, nên số hộp mới bằng 10,8=1,25=125%\dfrac{1}{0{,}8} = 1{,}25 = 125\% số hộp cũ, tức tăng 25%25\%.

Kiểm tra lại: 2525 hộp với giá 0,8x0{,}8x hết 25⋅0,8x=20x=T25 \cdot 0{,}8x = 20x = T — đúng bằng số tiền ban đầu.

Đáp số

Đức đúng (mua được 25 hộp, tăng 25%); chị Linh sai

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.