Sách bài tập Toán 7 Tập một

Giải Bài 3 trang 33 SBT Toán 7

Ôn tập chương II   Đã kiểm chéo

Đề bài

Số nào sau đây là bình phương của một số hữu tỉ?
A. 1717;
B. 153153;
C. 15,2115,21;
D. 0,10100100010000…0,10100100010000… (viết liên tiếp sau dấu phẩy các luỹ thừa của 10: 10100100010000…10100100010000…).

Lời giải

Một số là bình phương của một số hữu tỉ khi ta viết được nó dưới dạng x2x^2 với xx là số hữu tỉ. Ta xét từng đáp án.

a) A. 1717

Ta có 42=164^2 = 16 và 52=255^2 = 25, nên 16<17<2516 < 17 < 25. Vậy không có số hữu tỉ nào bình phương lên bằng 1717 (nếu 17=x217 = x^2 thì x=17x = \sqrt{17} không phải số hữu tỉ). Loại A.

b) B. 153153

Ta có 122=14412^2 = 144 và 132=16913^2 = 169, nên 144<153<169144 < 153 < 169. Do đó 153153 không là bình phương của số hữu tỉ nào. Loại B.

c) C. 15,2115,21

Viết dưới dạng phân số: 15,21=152110015,21 = \dfrac{1521}{100}.

Mà 392=152139^2 = 1521 và 102=10010^2 = 100, nên
15,21=1521100=392102=(3910)2=(3,9)2.15,21 = \dfrac{1521}{100} = \dfrac{39^2}{10^2} = \left(\dfrac{39}{10}\right)^2 = (3,9)^2.

Vì 3,9=39103,9 = \dfrac{39}{10} là số hữu tỉ, nên 15,2115,21 là bình phương của số hữu tỉ 3,93,9. Chọn C.

d) D. 0,10100100010000…0,10100100010000\ldots

Sau dấu phẩy ta viết liên tiếp các luỹ thừa của 1010: 10, 100, 1000, 10000,…10,\ 100,\ 1000,\ 10000,\ldots nên số chữ số 00 xen giữa các chữ số 11 cứ tăng dần (11 số 00, rồi 22 số 00, rồi 33 số 00, …). Phần thập phân này vô hạn và không tuần hoàn, nên đây là một số vô tỉ.

Mà bình phương của một số hữu tỉ luôn là số hữu tỉ, nên một số vô tỉ không thể là bình phương của số hữu tỉ. Loại D.

Kết luận: chỉ có 15,21=(3,9)215,21 = (3,9)^2 là bình phương của một số hữu tỉ.

*Kiểm tra lại:* 3,92=3,9×3,9=15,213,9^2 = 3,9 \times 3,9 = 15,21 (đúng).

Đáp số

C. 15,21=(3,9)215,21 = (3,9)^2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.