Sách bài tập Toán 7 Tập một

Giải Bài 2.1 trang 24 SBT Toán 7

Bài 3. Lũy thừa với số mũ tự nhiên của một số hữu tỉ

Đề bài

Trong các phân số sau, phân số nào viết được thành số thập phân vô hạn tuần hoàn? Vì sao?
2160\dfrac{21}{60}; −8125\dfrac{-8}{125}; 28−63\dfrac{28}{-63}; 37800\dfrac{37}{800}.

Lời giải

Nhận xét (kiến thức SGK): Mỗi phân số tối giản với mẫu dương, nếu mẫu chỉ có ước nguyên tố là 22 và 55 thì viết được thành số thập phân hữu hạn; nếu mẫu có ít nhất một ước nguyên tố khác 22 và 55 thì viết được thành số thập phân vô hạn tuần hoàn.

Ta đưa từng phân số về dạng tối giản, mẫu dương rồi phân tích mẫu ra thừa số nguyên tố.

a) 2160\dfrac{21}{60}

2160=21:360:3=720.\dfrac{21}{60}=\dfrac{21:3}{60:3}=\dfrac{7}{20}.

Mẫu 20=22⋅520=2^2\cdot 5 chỉ có ước nguyên tố 22 và 55 nên đây là số thập phân hữu hạn (720=0,35\dfrac{7}{20}=0{,}35).

→ Không phải số thập phân vô hạn tuần hoàn.

b) −8125\dfrac{-8}{125}

Phân số đã tối giản, mẫu 125=53125=5^3 chỉ có ước nguyên tố 55 nên đây là số thập phân hữu hạn (−8125=−0,064\dfrac{-8}{125}=-0{,}064).

→ Không phải số thập phân vô hạn tuần hoàn.

c) 28−63\dfrac{28}{-63}

28−63=−2863=−28:763:7=−49.\dfrac{28}{-63}=\dfrac{-28}{63}=\dfrac{-28:7}{63:7}=\dfrac{-4}{9}.

Mẫu 9=329=3^2 có ước nguyên tố 33 (khác 22 và 55) nên đây là số thập phân vô hạn tuần hoàn:
−49=−0,4444…=−0,(4).\dfrac{-4}{9}=-0{,}4444\ldots=-0{,}(4).

→ Là số thập phân vô hạn tuần hoàn.

d) 37800\dfrac{37}{800}

Phân số đã tối giản (3737 là số nguyên tố, không là ước của 800800), mẫu 800=25⋅52800=2^5\cdot 5^2 chỉ có ước nguyên tố 22 và 55 nên đây là số thập phân hữu hạn (37800=0,04625\dfrac{37}{800}=0{,}04625).

→ Không phải số thập phân vô hạn tuần hoàn.

Kết luận: Trong các phân số đã cho, chỉ có 28−63=−49\dfrac{28}{-63}=\dfrac{-4}{9} viết được thành số thập phân vô hạn tuần hoàn, vì khi tối giản mẫu của nó có ước nguyên tố 33 khác 22 và 55.

Đáp số

Không (hữu hạn): 2160=720=0,35\dfrac{21}{60}=\dfrac{7}{20}=0,35Không (hữu hạn): −8125=−0,064\dfrac{-8}{125}=-0,064Có: 28−63=−49=−0,(4)\dfrac{28}{-63}=\dfrac{-4}{9}=-0,(4)Không (hữu hạn): 37800=0,04625\dfrac{37}{800}=0,04625

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.