Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 33 trang 71 SBT Toán 11

Bài tập ôn tập

Đề bài

Cho các hàm số f(x)=32x−1f(x) = 3^{2x-1} và g(x)=xln⁡9g(x) = x\ln 9. Giải bất phương trình f′(x)<g′(x)f'(x) < g'(x).

Lời giải

Tập xác định của cả hai hàm số là R\mathbb{R}.

Tính các đạo hàm.

Với f(x)=32x−1f(x) = 3^{2x-1}, áp dụng công thức (au)′=auln⁡a⋅u′\left(a^{u}\right)' = a^{u}\ln a \cdot u' với u=2x−1u = 2x-1, u′=2u' = 2:
f′(x)=32x−1⋅ln⁡3⋅2=2ln⁡3⋅32x−1.f'(x) = 3^{2x-1}\cdot \ln 3 \cdot 2 = 2\ln 3\cdot 3^{2x-1}.

Với g(x)=xln⁡9g(x) = x\ln 9 (trong đó ln⁡9\ln 9 là hằng số):
g′(x)=ln⁡9=ln⁡32=2ln⁡3.g'(x) = \ln 9 = \ln 3^2 = 2\ln 3.

Giải bất phương trình f′(x)<g′(x)f'(x) < g'(x).
2ln⁡3⋅32x−1<2ln⁡3.2\ln 3\cdot 3^{2x-1} < 2\ln 3.

Vì 2ln⁡3>02\ln 3 > 0, chia cả hai vế cho 2ln⁡32\ln 3 (bất phương trình giữ nguyên chiều):
32x−1<1=30.3^{2x-1} < 1 = 3^{0}.

Hàm số mũ cơ số 3>13 > 1 đồng biến nên:
2x−1<0  ⟺  x<12.2x - 1 < 0 \iff x < \frac{1}{2}.

Kiểm tra. Thử x=0<12x = 0 < \tfrac12: f′(0)=2ln⁡3⋅3−1=2ln⁡33≈0,732f'(0) = 2\ln 3\cdot 3^{-1} = \tfrac{2\ln 3}{3} \approx 0{,}732, còn g′(0)=2ln⁡3≈2,197g'(0) = 2\ln 3 \approx 2{,}197, đúng là f′(0)<g′(0)f'(0) < g'(0). Thử x=1>12x = 1 > \tfrac12: f′(1)=2ln⁡3⋅3=6ln⁡3≈6,59>2,197=g′(1)f'(1) = 2\ln 3\cdot 3 = 6\ln 3 \approx 6{,}59 > 2{,}197 = g'(1), không thỏa mãn. Vậy nghiệm đúng.

Kết luận: Tập nghiệm của bất phương trình là (−∞; 12)\left(-\infty;\ \dfrac{1}{2}\right), tức x<12x < \dfrac{1}{2}.

Đáp số

x < 1/2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.