Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 31 trang 71 SBT Toán 11

Bài tập ôn tập

Đề bài

Tìm mm để hàm số sau liên tục trên toàn bộ tập số thực R\mathbb{R}:
f(x)={x+5−2x+1khi x>−1m⋅4−x+1khi x≤−1.f(x) = \begin{cases} \dfrac{\sqrt{x+5}-2}{x+1} & \text{khi } x > -1 \\ m \cdot 4^{-x} + 1 & \text{khi } x \le -1. \end{cases}

Lời giải

Phân tích tính liên tục của hàm số

Xét hai nhánh của hàm số:

- Với x>−1x>-1: f(x)=x+5−2x+1f(x)=\dfrac{\sqrt{x+5}-2}{x+1}. Khi x>−1x>-1 thì x+5>4>0x+5>4>0 (biểu thức dưới căn xác định) và x+1>0x+1>0 (mẫu khác 00), nên nhánh này liên tục trên khoảng (−1;+∞)(-1;+\infty).
- Với x≤−1x\le -1: f(x)=m⋅4−x+1f(x)=m\cdot 4^{-x}+1 là hàm số mũ (nhân hằng số, cộng hằng số) nên liên tục trên nửa khoảng (−∞;−1](-\infty;-1].

Vậy hàm số đã liên tục trên (−∞;−1)(-\infty;-1) và (−1;+∞)(-1;+\infty). Để f(x)f(x) liên tục trên toàn bộ R\mathbb{R}, chỉ cần f(x)f(x) liên tục tại điểm x=−1x=-1.

Tính giá trị hàm số tại x=−1x=-1

Vì −1≤−1-1\le -1 nên dùng nhánh dưới:
f(−1)=m⋅4−(−1)+1=m⋅41+1=4m+1.f(-1)=m\cdot 4^{-(-1)}+1=m\cdot 4^{1}+1=4m+1.

Giới hạn trái tại x=−1x=-1

Khi x→−1−x\to -1^- ta dùng nhánh m⋅4−x+1m\cdot 4^{-x}+1 (liên tục):
lim⁡x→−1−f(x)=4m+1.\lim_{x\to -1^-}f(x)=4m+1.

Giới hạn phải tại x=−1x=-1

Khi x→−1+x\to -1^+ ta dùng nhánh x+5−2x+1\dfrac{\sqrt{x+5}-2}{x+1}. Đây là dạng 00\dfrac{0}{0}, ta nhân liên hợp:
x+5−2x+1=(x+5−2)(x+5+2)(x+1)(x+5+2)=(x+5)−4(x+1)(x+5+2)=x+1(x+1)(x+5+2)=1x+5+2.\dfrac{\sqrt{x+5}-2}{x+1}=\dfrac{(\sqrt{x+5}-2)(\sqrt{x+5}+2)}{(x+1)(\sqrt{x+5}+2)}=\dfrac{(x+5)-4}{(x+1)(\sqrt{x+5}+2)}=\dfrac{x+1}{(x+1)(\sqrt{x+5}+2)}=\dfrac{1}{\sqrt{x+5}+2}.

Do đó:
lim⁡x→−1+f(x)=1(−1)+5+2=14+2=12+2=14.\lim_{x\to -1^+}f(x)=\dfrac{1}{\sqrt{(-1)+5}+2}=\dfrac{1}{\sqrt{4}+2}=\dfrac{1}{2+2}=\dfrac{1}{4}.

Điều kiện liên tục tại x=−1x=-1

Hàm số liên tục tại x=−1x=-1 khi và chỉ khi:
lim⁡x→−1+f(x)=lim⁡x→−1−f(x)=f(−1).\lim_{x\to -1^+}f(x)=\lim_{x\to -1^-}f(x)=f(-1).

Suy ra:
4m+1=14 ⇔ 4m=14−1=−34 ⇔ m=−316.4m+1=\dfrac{1}{4}\ \Leftrightarrow\ 4m=\dfrac{1}{4}-1=-\dfrac{3}{4}\ \Leftrightarrow\ m=-\dfrac{3}{16}.

Kiểm tra lại: Với m=−316m=-\dfrac{3}{16} thì f(−1)=4⋅(−316)+1=−34+1=14f(-1)=4\cdot\left(-\dfrac{3}{16}\right)+1=-\dfrac{3}{4}+1=\dfrac{1}{4}, đúng bằng giới hạn phải 14\dfrac{1}{4}. Vậy hàm số liên tục tại x=−1x=-1, do đó liên tục trên R\mathbb{R}.

Kết luận: m=−316=−0,1875m=-\dfrac{3}{16}=-0,1875.

Đáp số

m=−316=−0,1875m=-\dfrac{3}{16}=-0,1875

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.