Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 27 trang 70 SBT Toán 11

Bài tập ôn tập (B – Tự luận)

Đề bài

Xét xem các dãy số với công thức tổng quát sau có phải là cấp số cộng/cấp số nhân hay không. Tìm số hạng đầu tiên và công sai/công bội nếu có.

a) un=5n−7u_n = 5n - 7;

b) un=9⋅2nu_n = 9 \cdot 2^n;

c) un=n2−n+1u_n = n^2 - n + 1.

Lời giải

a) un=5n−7u_n = 5n - 7

Xét hiệu hai số hạng liên tiếp:

un+1−un=[5(n+1)−7]−[5n−7]=5n+5−7−5n+7=5u_{n+1} - u_n = [5(n+1) - 7] - [5n - 7] = 5n + 5 - 7 - 5n + 7 = 5 (không đổi với mọi nn).

Vậy dãy số là cấp số cộng với số hạng đầu u1=5⋅1−7=−2u_1 = 5\cdot 1 - 7 = -2 và công sai d=5d = 5.

b) un=9⋅2nu_n = 9\cdot 2^n

Mọi số hạng đều khác 00. Xét thương hai số hạng liên tiếp:

un+1un=9⋅2n+19⋅2n=2\dfrac{u_{n+1}}{u_n} = \dfrac{9\cdot 2^{n+1}}{9\cdot 2^n} = 2 (không đổi với mọi nn).

Vậy dãy số là cấp số nhân với số hạng đầu u1=9⋅21=18u_1 = 9\cdot 2^1 = 18 và công bội q=2q = 2.

c) un=n2−n+1u_n = n^2 - n + 1

Tính một vài số hạng đầu: u1=1u_1 = 1, u2=3u_2 = 3, u3=7u_3 = 7, u4=13u_4 = 13.

- Xét hiệu: u2−u1=2u_2 - u_1 = 2 nhưng u3−u2=4u_3 - u_2 = 4. Hiệu không đổi ⇒\Rightarrow không phải cấp số cộng.
- Xét thương: u2u1=3\dfrac{u_2}{u_1} = 3 nhưng u3u2=73\dfrac{u_3}{u_2} = \dfrac{7}{3}. Thương không đổi ⇒\Rightarrow không phải cấp số nhân.

Vậy dãy số không phải cấp số cộng cũng không phải cấp số nhân.

Đáp số

Cấp số cộng: u1=−2u_1 = -2, d=5d = 5Cấp số nhân: u1=18u_1 = 18, q=2q = 2Không phải cấp số cộng, cũng không phải cấp số nhân

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.