Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 9.21 trang 62 SBT Toán 11

Bài 26. Khoảng cách

Đề bài

Phương trình chuyển động của một hạt được cho bởi công thức s(t)=15+2sin⁡(4πt+π6)s(t) = 15 + \sqrt{2}\sin\left(4\pi t + \dfrac{\pi}{6}\right), trong đó ss tính bằng centimét và tt tính bằng giây.
Tính gia tốc của hạt tại thời điểm t=3t = 3 giây (làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất).

Lời giải

Phương trình chuyển động: s(t)=15+2sin⁡(4πt+π6)s(t) = 15 + \sqrt{2}\sin\left(4\pi t + \dfrac{\pi}{6}\right) (cm).

Bước 1. Tìm vận tốc v(t)=s′(t)v(t) = s'(t).

Đạo hàm hàm hợp (với u=4πt+π6u = 4\pi t + \dfrac{\pi}{6}, u′=4πu' = 4\pi):
v(t)=s′(t)=2⋅cos⁡(4πt+π6)⋅4π=4π2 cos⁡(4πt+π6).v(t) = s'(t) = \sqrt{2}\cdot\cos\left(4\pi t + \frac{\pi}{6}\right)\cdot 4\pi = 4\pi\sqrt{2}\,\cos\left(4\pi t + \frac{\pi}{6}\right).

Bước 2. Tìm gia tốc a(t)=v′(t)=s′′(t)a(t) = v'(t) = s''(t).
a(t)=4π2⋅[−sin⁡(4πt+π6)]⋅4π=−16π22 sin⁡(4πt+π6).a(t) = 4\pi\sqrt{2}\cdot\left[-\sin\left(4\pi t + \frac{\pi}{6}\right)\right]\cdot 4\pi = -16\pi^2\sqrt{2}\,\sin\left(4\pi t + \frac{\pi}{6}\right).

Bước 3. Thay t=3t = 3.

Góc: 4π⋅3+π6=12π+π64\pi\cdot 3 + \dfrac{\pi}{6} = 12\pi + \dfrac{\pi}{6}. Do sin⁡\sin tuần hoàn chu kì 2π2\pi nên:
sin⁡(12π+π6)=sin⁡π6=12.\sin\left(12\pi + \frac{\pi}{6}\right) = \sin\frac{\pi}{6} = \frac{1}{2}.

Vậy:
a(3)=−16π22⋅12=−8π22≈−111.7 (cm/s2).a(3) = -16\pi^2\sqrt{2}\cdot\frac{1}{2} = -8\pi^2\sqrt{2} \approx -111.7\ (\text{cm/s}^2).

Kết luận: Gia tốc của hạt tại thời điểm t=3t = 3 giây là a(3)=−8π22≈−111.7 cm/s2a(3) = -8\pi^2\sqrt{2} \approx -111.7\ \text{cm/s}^2 (dấu âm cho biết gia tốc ngược chiều dương của trục chuyển động).

Đáp số

a(3)=−8π22≈−111,7 cm/s2a(3) = -8\pi^2\sqrt{2} \approx -111,7\ \text{cm/s}^2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.