Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.51 trang 43 SBT Toán 11

Bài tập cuối chương VII

Đề bài

Cho hình chóp S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình vuông cạnh aa, tam giác SABSAB đều và SC=a2SC = a\sqrt{2}. Gọi HH là trung điểm của cạnh ABAB.

a) Chứng minh rằng SH⊥(ABCD)SH \perp (ABCD).

b) Tính theo aa thể tích khối chóp S.ABCDS.ABCD.

c) Tính theo aa khoảng cách từ điểm AA đến mặt phẳng (SBD)(SBD).

Lời giải

## a) Chứng minh SH⊥(ABCD)SH \perp (ABCD)

Vì tam giác SABSAB đều cạnh aa và HH là trung điểm ABAB nên SHSH là đường trung tuyến đồng thời là đường cao:
SH⊥AB,SH=a32.SH \perp AB,\qquad SH = \frac{a\sqrt{3}}{2}.

Xét tam giác HBCHBC vuông tại BB (vì BC⊥ABBC \perp AB), với HB=a2HB = \dfrac{a}{2}, BC=aBC = a:
HC2=HB2+BC2=a24+a2=5a24.HC^2 = HB^2 + BC^2 = \frac{a^2}{4} + a^2 = \frac{5a^2}{4}.

Ta có:
SH2+HC2=3a24+5a24=2a2=(a2)2=SC2.SH^2 + HC^2 = \frac{3a^2}{4} + \frac{5a^2}{4} = 2a^2 = \left(a\sqrt{2}\right)^2 = SC^2.

Theo định lí Py-ta-go đảo, tam giác SHCSHC vuông tại HH, suy ra SH⊥HCSH \perp HC.

Vậy SHSH vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau ABAB và HCHC cùng nằm trong mặt phẳng (ABCD)(ABCD) (cắt nhau tại HH), do đó:
SH⊥(ABCD).■SH \perp (ABCD). \quad\blacksquare

##

b) Thể tích khối chóp S.ABCDS.ABCD

Diện tích đáy: SABCD=a2S_{ABCD} = a^2.

Đường cao của khối chóp là SH=a32SH = \dfrac{a\sqrt{3}}{2} (theo câu a).

VS.ABCD=13 SABCD⋅SH=13⋅a2⋅a32=a336.V_{S.ABCD} = \frac{1}{3}\, S_{ABCD}\cdot SH = \frac{1}{3}\cdot a^2 \cdot \frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{a^3\sqrt{3}}{6}.

##

c) Khoảng cách từ AA đến mặt phẳng (SBD)(SBD)

Tính thể tích khối chóp S.ABDS.ABD.

Tam giác ABDABD là nửa hình vuông nên SABD=12a2S_{ABD} = \dfrac{1}{2}a^2. Vì SH⊥(ABCD)SH \perp (ABCD) nên:
VS.ABD=13 SABD⋅SH=13⋅a22⋅a32=a3312.V_{S.ABD} = \frac{1}{3}\,S_{ABD}\cdot SH = \frac{1}{3}\cdot\frac{a^2}{2}\cdot\frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{a^3\sqrt{3}}{12}.

Tính diện tích tam giác SBDSBD.

Ta có BD=a2BD = a\sqrt{2} (đường chéo hình vuông), SB=aSB = a (cạnh tam giác đều).

Tính SDSD: gọi khoảng cách từ HH đến DD trong đáy, HD2=HA2+AD2=a24+a2=5a24HD^2 = HA^2 + AD^2 = \dfrac{a^2}{4} + a^2 = \dfrac{5a^2}{4}. Do SH⊥(ABCD)SH \perp (ABCD) nên SH⊥HDSH \perp HD, suy ra
SD2=SH2+HD2=3a24+5a24=2a2⇒SD=a2.SD^2 = SH^2 + HD^2 = \frac{3a^2}{4} + \frac{5a^2}{4} = 2a^2 \Rightarrow SD = a\sqrt{2}.

Vậy tam giác SBDSBD có SB=aSB = a, SD=BD=a2SD = BD = a\sqrt{2}. Gọi MM là trung điểm SBSB, vì tam giác SBDSBD cân tại DD nên DM⊥SBDM \perp SB:
DM2=SD2−SM2=2a2−a24=7a24⇒DM=a72.DM^2 = SD^2 - SM^2 = 2a^2 - \frac{a^2}{4} = \frac{7a^2}{4} \Rightarrow DM = \frac{a\sqrt{7}}{2}.
SSBD=12 SB⋅DM=12⋅a⋅a72=a274.S_{SBD} = \frac{1}{2}\,SB\cdot DM = \frac{1}{2}\cdot a \cdot \frac{a\sqrt{7}}{2} = \frac{a^2\sqrt{7}}{4}.

Tính khoảng cách.

Vì VS.ABD=VA.SBD=13 SSBD⋅d(A,(SBD))V_{S.ABD} = V_{A.SBD} = \dfrac{1}{3}\,S_{SBD}\cdot d\big(A,(SBD)\big) nên:
d(A,(SBD))=3VS.ABDSSBD=3⋅a3312a274=a334a274=a37=a217.d\big(A,(SBD)\big) = \frac{3V_{S.ABD}}{S_{SBD}} = \frac{3\cdot \dfrac{a^3\sqrt{3}}{12}}{\dfrac{a^2\sqrt{7}}{4}} = \frac{\dfrac{a^3\sqrt{3}}{4}}{\dfrac{a^2\sqrt{7}}{4}} = \frac{a\sqrt{3}}{\sqrt{7}} = \frac{a\sqrt{21}}{7}.

Vậy d(A,(SBD))=a217≈0,655 a.d\big(A,(SBD)\big) = \dfrac{a\sqrt{21}}{7} \approx 0{,}655\,a.

Đáp số

đpcma336\dfrac{a^3\sqrt{3}}{6}a217\dfrac{a\sqrt{21}}{7}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.