Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.15 trang 30 SBT Toán 11

Bài 20. Hàm số mũ và hàm số lôgarit

Đề bài

Cho hình chóp S.ABCS.ABC có SA⊥(ABC)SA \perp (ABC), đáy là tam giác ABCABC vuông cân tại BB, biết AB=aAB = a, SA=a6SA = a\sqrt{6}.

a) Tính tang của góc giữa đường thẳng SBSB và mặt phẳng (SAC)(SAC).

b) Tính sin của góc giữa đường thẳng ACAC và mặt phẳng (SBC)(SBC).

Lời giải

Vì tam giác ABCABC vuông cân tại BB nên AB=BC=aAB = BC = a và AC=a2AC = a\sqrt{2}. Lại có SA⊥(ABC)SA \perp (ABC) nên SASA vuông góc với mọi đường thẳng nằm trong mặt đáy.

a) Góc giữa SBSB và mặt phẳng (SAC)(SAC)

Gọi HH là trung điểm của ACAC. Vì tam giác ABCABC vuông cân tại BB nên trung tuyến BHBH đồng thời là đường cao, tức là BH⊥ACBH \perp AC, với
BH=AC2=a22.BH = \dfrac{AC}{2} = \dfrac{a\sqrt{2}}{2}.

Mặt khác SA⊥(ABC)⇒SA⊥BHSA \perp (ABC) \Rightarrow SA \perp BH. Do đó BH⊥ACBH \perp AC và BH⊥SABH \perp SA, suy ra BH⊥(SAC)BH \perp (SAC).

Vậy HH là hình chiếu vuông góc của BB lên (SAC)(SAC), nên SHSH là hình chiếu của SBSB lên (SAC)(SAC). Góc giữa SBSB và (SAC)(SAC) là góc BSH^\widehat{BSH}.

Xét tam giác SAHSAH vuông tại AA (do SA⊥(ABC)⊃AHSA \perp (ABC) \supset AH), với AH=AC2=a22AH = \dfrac{AC}{2} = \dfrac{a\sqrt{2}}{2}:
SH=SA2+AH2=6a2+a22=13a22=a262.SH = \sqrt{SA^2 + AH^2} = \sqrt{6a^2 + \dfrac{a^2}{2}} = \sqrt{\dfrac{13a^2}{2}} = \dfrac{a\sqrt{26}}{2}.

Tam giác BSHBSH vuông tại HH (vì BH⊥(SAC)⇒BH⊥SHBH \perp (SAC) \Rightarrow BH \perp SH), do đó
tan⁡BSH^=BHSH=a22a262=226=113=1313.\tan\widehat{BSH} = \dfrac{BH}{SH} = \dfrac{\tfrac{a\sqrt{2}}{2}}{\tfrac{a\sqrt{26}}{2}} = \dfrac{\sqrt{2}}{\sqrt{26}} = \dfrac{1}{\sqrt{13}} = \dfrac{\sqrt{13}}{13}.

Vậy tang của góc giữa SBSB và (SAC)(SAC) bằng 1313≈0,28\dfrac{\sqrt{13}}{13} \approx 0{,}28.

b) Góc giữa ACAC và mặt phẳng (SBC)(SBC)

Vì tam giác ABCABC vuông tại BB nên AB⊥BCAB \perp BC; đồng thời SA⊥(ABC)⇒SA⊥BCSA \perp (ABC) \Rightarrow SA \perp BC. Suy ra BC⊥(SAB)BC \perp (SAB).

Trong mặt phẳng (SAB)(SAB), kẻ AK⊥SBAK \perp SB tại KK. Vì BC⊥(SAB)⇒BC⊥AKBC \perp (SAB) \Rightarrow BC \perp AK, kết hợp AK⊥SBAK \perp SB nên AK⊥(SBC)AK \perp (SBC).

Do đó KK là hình chiếu của AA lên (SBC)(SBC), nên KCKC là hình chiếu của ACAC lên (SBC)(SBC). Góc giữa ACAC và (SBC)(SBC) là góc ACK^\widehat{ACK}.

Xét tam giác SABSAB vuông tại AA với SA=a6SA = a\sqrt{6}, AB=aAB = a:
SB=SA2+AB2=6a2+a2=a7.SB = \sqrt{SA^2 + AB^2} = \sqrt{6a^2 + a^2} = a\sqrt{7}.
Đường cao AKAK ứng với cạnh huyền SBSB:
AK=SA⋅ABSB=a6⋅aa7=a67.AK = \dfrac{SA \cdot AB}{SB} = \dfrac{a\sqrt{6}\cdot a}{a\sqrt{7}} = \dfrac{a\sqrt{6}}{\sqrt{7}}.

Tam giác AKCAKC vuông tại KK, do đó
sin⁡ACK^=AKAC=a67a2=67⋅2=614=37=217.\sin\widehat{ACK} = \dfrac{AK}{AC} = \dfrac{\tfrac{a\sqrt{6}}{\sqrt{7}}}{a\sqrt{2}} = \dfrac{\sqrt{6}}{\sqrt{7}\cdot\sqrt{2}} = \dfrac{\sqrt{6}}{\sqrt{14}} = \sqrt{\dfrac{3}{7}} = \dfrac{\sqrt{21}}{7}.

Vậy sin của góc giữa ACAC và (SBC)(SBC) bằng 217≈0,65\dfrac{\sqrt{21}}{7} \approx 0{,}65.

Đáp số

tan⁡=1313≈0,28\tan = \dfrac{\sqrt{13}}{13} \approx 0{,}28sin⁡=217≈0,65\sin = \dfrac{\sqrt{21}}{7} \approx 0{,}65

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.