Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 7.7 trang 28 SBT Toán 11

Bài 20. Hàm số mũ và hàm số lôgarit

Đề bài

Cho tứ diện OABCOABC có ba cạnh OAOA, OBOB, OCOC đôi một vuông góc với nhau. Gọi HH là chân đường vuông góc hạ từ OO đến mặt phẳng (ABC)(ABC). Chứng minh rằng:

a) BC⊥(OAH)BC \perp (OAH);

b) HH là trực tâm của tam giác ABCABC;

c) 1OH2=1OA2+1OB2+1OC2\dfrac{1}{OH^2} = \dfrac{1}{OA^2} + \dfrac{1}{OB^2} + \dfrac{1}{OC^2}.

Lời giải

Vì ba cạnh OAOA, OBOB, OCOC đôi một vuông góc nên ta sẽ dùng tính chất: nếu một đường thẳng vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau của một mặt phẳng thì nó vuông góc với mặt phẳng đó. Gọi DD là giao điểm của AHAH với BCBC (dùng ở ý c).

a) Chứng minh BC⊥(OAH)BC \perp (OAH).

Vì OA⊥OBOA \perp OB và OA⊥OCOA \perp OC, mà OBOB, OCOC là hai đường thẳng cắt nhau trong mặt phẳng (OBC)(OBC), nên
OA⊥(OBC).OA \perp (OBC).
Suy ra OA⊥BCOA \perp BC (vì BC⊂(OBC)BC \subset (OBC)).

Mặt khác, HH là chân đường vuông góc hạ từ OO xuống (ABC)(ABC) nên OH⊥(ABC)OH \perp (ABC), do đó OH⊥BCOH \perp BC (vì BC⊂(ABC)BC \subset (ABC)).

Vậy BCBC vuông góc với hai đường thẳng cắt nhau OAOA và OHOH nằm trong mặt phẳng (OAH)(OAH), nên
BC⊥(OAH).(đpcm)BC \perp (OAH). \quad (\text{đpcm})

b) Chứng minh HH là trực tâm của tam giác ABCABC.

Theo câu a), BC⊥(OAH)BC \perp (OAH). Vì đường thẳng AH⊂(OAH)AH \subset (OAH) nên
BC⊥AH.BC \perp AH.
Mà AA, HH, DD thẳng hàng (D∈BCD \in BC), suy ra AD⊥BCAD \perp BC, tức AHAH nằm trên đường cao kẻ từ đỉnh AA của tam giác ABCABC.

Lập luận hoàn toàn tương tự với cạnh CACA: vì OB⊥OAOB \perp OA và OB⊥OCOB \perp OC nên OB⊥(OAC)OB \perp (OAC), suy ra OB⊥CAOB \perp CA; lại có OH⊥CAOH \perp CA. Do đó
CA⊥(OBH)⇒CA⊥BH,CA \perp (OBH) \Rightarrow CA \perp BH,
tức BHBH nằm trên đường cao kẻ từ đỉnh BB của tam giác ABCABC.

Vậy HH là giao điểm của hai đường cao của tam giác ABCABC, nên HH là trực tâm của tam giác ABCABC. (đpcm)\quad (\text{đpcm})

c) Chứng minh 1OH2=1OA2+1OB2+1OC2\dfrac{1}{OH^2} = \dfrac{1}{OA^2} + \dfrac{1}{OB^2} + \dfrac{1}{OC^2}.

Gọi D=AH∩BCD = AH \cap BC. Theo câu a) và b), AD⊥BCAD \perp BC nên OD⊥BCOD \perp BC (vì BC⊥(OAH)⊃ODBC \perp (OAH) \supset OD).

*Xét tam giác OBCOBC vuông tại OO:* ODOD là đường cao ứng với cạnh huyền BCBC, nên theo hệ thức lượng trong tam giác vuông:
1OD2=1OB2+1OC2.(1)\frac{1}{OD^2} = \frac{1}{OB^2} + \frac{1}{OC^2}. \quad (1)

*Xét tam giác OADOAD:* Vì OA⊥(OBC)OA \perp (OBC) mà OD⊂(OBC)OD \subset (OBC) nên OA⊥ODOA \perp OD, do đó tam giác OADOAD vuông tại OO. Lại có OH⊥(ABC)OH \perp (ABC) mà AD⊂(ABC)AD \subset (ABC) nên OH⊥ADOH \perp AD, tức OHOH là đường cao ứng với cạnh huyền ADAD của tam giác vuông OADOAD. Theo hệ thức lượng:
1OH2=1OA2+1OD2.(2)\frac{1}{OH^2} = \frac{1}{OA^2} + \frac{1}{OD^2}. \quad (2)

Thay (1)(1) vào (2)(2) ta được:
1OH2=1OA2+1OB2+1OC2.(đpcm)\frac{1}{OH^2} = \frac{1}{OA^2} + \frac{1}{OB^2} + \frac{1}{OC^2}. \quad (\text{đpcm})

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.