Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 6.26 trang 14 SBT Toán 11

Bài 19. Lôgarit

Đề bài

Ta định nghĩa các hàm sin hyperbolic và hàm côsin hyperbolic như sau:
sinh⁡x=12(ex−e−x);cosh⁡x=12(ex+e−x).\sinh x = \dfrac{1}{2}\left(e^x - e^{-x}\right); \quad \cosh x = \dfrac{1}{2}\left(e^x + e^{-x}\right).
Chứng minh rằng:

a) sinh⁡x\sinh x là hàm số lẻ;

b) cosh⁡x\cosh x là hàm số chẵn;

c) (cosh⁡x)2−(sinh⁡x)2=1(\cosh x)^2 - (\sinh x)^2 = 1 với mọi xx.

Lời giải

Tập xác định. Cả hai hàm sinh⁡x=12(ex−e−x)\sinh x=\dfrac{1}{2}\left(e^x-e^{-x}\right) và cosh⁡x=12(ex+e−x)\cosh x=\dfrac{1}{2}\left(e^x+e^{-x}\right) đều xác định với mọi x∈Rx\in\mathbb{R}. Tập D=RD=\mathbb{R} là tập đối xứng, nghĩa là với mọi x∈Dx\in D thì −x∈D-x\in D.

a) Chứng minh sinh⁡x\sinh x là hàm số lẻ.

Với mọi x∈Rx\in\mathbb{R}, thay xx bởi −x-x:

sinh⁡(−x)=12(e−x−e−(−x))=12(e−x−ex)=−12(ex−e−x)=−sinh⁡x.\sinh(-x)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}-e^{-(-x)}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}-e^{x}\right)=-\frac{1}{2}\left(e^{x}-e^{-x}\right)=-\sinh x.

Vì tập xác định R\mathbb{R} đối xứng và sinh⁡(−x)=−sinh⁡x\sinh(-x)=-\sinh x với mọi xx, nên sinh⁡x\sinh x là hàm số lẻ (đpcm).

b) Chứng minh cosh⁡x\cosh x là hàm số chẵn.

Với mọi x∈Rx\in\mathbb{R}, thay xx bởi −x-x:

cosh⁡(−x)=12(e−x+e−(−x))=12(e−x+ex)=12(ex+e−x)=cosh⁡x.\cosh(-x)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}+e^{-(-x)}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{-x}+e^{x}\right)=\frac{1}{2}\left(e^{x}+e^{-x}\right)=\cosh x.

Vì tập xác định R\mathbb{R} đối xứng và cosh⁡(−x)=cosh⁡x\cosh(-x)=\cosh x với mọi xx, nên cosh⁡x\cosh x là hàm số chẵn (đpcm).

c) Chứng minh (cosh⁡x)2−(sinh⁡x)2=1(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=1 với mọi xx.

Ta tính từng bình phương (dùng (ex)2=e2x\left(e^{x}\right)^2=e^{2x}, (e−x)2=e−2x\left(e^{-x}\right)^2=e^{-2x} và ex⋅e−x=1e^{x}\cdot e^{-x}=1):

(cosh⁡x)2=14(ex+e−x)2=14(e2x+2+e−2x);(\cosh x)^2=\frac{1}{4}\left(e^{x}+e^{-x}\right)^2=\frac{1}{4}\left(e^{2x}+2+e^{-2x}\right);

(sinh⁡x)2=14(ex−e−x)2=14(e2x−2+e−2x).(\sinh x)^2=\frac{1}{4}\left(e^{x}-e^{-x}\right)^2=\frac{1}{4}\left(e^{2x}-2+e^{-2x}\right).

Trừ vế theo vế:

(cosh⁡x)2−(sinh⁡x)2=14[(e2x+2+e−2x)−(e2x−2+e−2x)]=14⋅4=1.(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=\frac{1}{4}\left[\left(e^{2x}+2+e^{-2x}\right)-\left(e^{2x}-2+e^{-2x}\right)\right]=\frac{1}{4}\cdot 4=1.

Vậy (cosh⁡x)2−(sinh⁡x)2=1(\cosh x)^2-(\sinh x)^2=1 với mọi x∈Rx\in\mathbb{R} (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.