Mục lục Bài 223/223
Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.36 trang 84 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương V

Đề bài

Thu nhập theo tháng (đơn vị: triệu đồng) của các công nhân trong một công ty nhỏ được cho như sau:

5,5 6,0 8,0 7,0 7,5 8,0 7,0 9,5
12,0 10,0 4,5 11,0 13,0 9,5 8,5 4,0.

a) Tính thu nhập trung bình theo tháng của công nhân công ty này.

b) Trong đại dịch Covid-19 công ty có chính sách hỗ trợ 25% công nhân có thu nhập thấp nhất. Số nào trong các tứ phân vị giúp xác định các công nhân trong diện được hỗ trợ? Tính giá trị tứ phân vị đó.

Lời giải

a) Thu nhập trung bình theo tháng

Có n=16n = 16 công nhân. Tổng thu nhập:

5,5+6,0+8,0+7,0+7,5+8,0+7,0+9,5+12,0+10,0+4,5+11,0+13,0+9,5+8,5+4,0=131,05{,}5 + 6{,}0 + 8{,}0 + 7{,}0 + 7{,}5 + 8{,}0 + 7{,}0 + 9{,}5 + 12{,}0 + 10{,}0 + 4{,}5 + 11{,}0 + 13{,}0 + 9{,}5 + 8{,}5 + 4{,}0 = 131{,}0

Thu nhập trung bình:

xˉ=131,016=8,1875≈8,19 (triệu đồng).\bar{x} = \frac{131{,}0}{16} = 8{,}1875 \approx 8{,}19 \text{ (triệu đồng).}

b) Tứ phân vị xác định diện được hỗ trợ

Công ty hỗ trợ 25% công nhân có thu nhập thấp nhất, tức nhóm nằm dưới tứ phân vị thứ nhất Q1Q_1. Vậy tứ phân vị thứ nhất Q1Q_1 là số giúp xác định các công nhân trong diện được hỗ trợ (những người có thu nhập nhỏ hơn Q1Q_1).

Sắp xếp số liệu theo thứ tự không giảm:

4,0; 4,5; 5,5; 6,0; 7,0; 7,0; 7,5; 8,0; 8,0; 8,5; 9,5; 9,5; 10,0; 11,0; 12,0; 13,0.4{,}0;\ 4{,}5;\ 5{,}5;\ 6{,}0;\ 7{,}0;\ 7{,}0;\ 7{,}5;\ 8{,}0;\ 8{,}0;\ 8{,}5;\ 9{,}5;\ 9{,}5;\ 10{,}0;\ 11{,}0;\ 12{,}0;\ 13{,}0.

Vì n=16n = 16 là số chẵn, trung vị Q2Q_2 là trung bình cộng của giá trị thứ 8 và thứ 9:

Q2=8,0+8,02=8,0.Q_2 = \frac{8{,}0 + 8{,}0}{2} = 8{,}0.

Tứ phân vị thứ nhất Q1Q_1 là trung vị của nửa số liệu bên trái Q2Q_2 (8 giá trị đầu):

4,0; 4,5; 5,5; 6,0; 7,0; 7,0; 7,5; 8,0.4{,}0;\ 4{,}5;\ 5{,}5;\ 6{,}0;\ 7{,}0;\ 7{,}0;\ 7{,}5;\ 8{,}0.

Trung vị của dãy này là trung bình cộng của giá trị thứ 4 và thứ 5:

Q1=6,0+7,02=6,5 (triệu đồng).Q_1 = \frac{6{,}0 + 7{,}0}{2} = 6{,}5 \text{ (triệu đồng).}

Vậy các công nhân có thu nhập dưới 6,56{,}5 triệu đồng/tháng thuộc diện được hỗ trợ.

Đáp số

xˉ≈8,19\bar{x} \approx 8,19 triệu đồngTứ phân vị thứ nhất Q1=6,5Q_1 = 6,5 triệu đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.