Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 9.26 trang 69 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương IX

Đề bài

Hai thầy trò đến dự một buổi hội thảo. Ban tổ chức xếp ngẫu nhiên 6 đại biểu trong đó có hai thầy trò ngồi trên một chiếc ghế dài. Tính xác suất để hai thầy trò ngồi cạnh nhau.

Lời giải

Phép thử: Xếp ngẫu nhiên 6 đại biểu ngồi trên một chiếc ghế dài.

Mỗi cách xếp là một hoán vị của 6 người, nên số phần tử của không gian mẫu là:
n(Ω)=6!=720.n(\Omega) = 6! = 720.

Biến cố AA: "Hai thầy trò ngồi cạnh nhau".

Coi hai thầy trò là một "khối" đứng liền nhau. Khi đó ta xếp 55 đối tượng (khối hai thầy trò và 44 đại biểu còn lại) trên ghế dài:
5!=120 cách.5! = 120 \text{ cách.}

Trong mỗi cách, hai thầy trò có thể đổi chỗ cho nhau trong khối, cho 2!=22! = 2 cách.

Vậy số cách xếp thuận lợi cho AA là:
n(A)=5!⋅2!=120⋅2=240.n(A) = 5! \cdot 2! = 120 \cdot 2 = 240.

Xác suất cần tìm:
P(A)=n(A)n(Ω)=240720=13.P(A) = \dfrac{n(A)}{n(\Omega)} = \dfrac{240}{720} = \dfrac{1}{3}.

Kiểm tra: Có thể tính nhanh bằng cách cố định một người, người kia có 55 vị trí, trong đó 22 vị trí (ngay bên trái hoặc bên phải) là cạnh nhau, nên P(A)=25⋅…P(A) = \dfrac{2}{5}\cdot\dots — cẩn thận: cố định thầy ở ghế, trò có 55 chỗ trống còn lại, số chỗ cạnh thầy phụ thuộc vị trí thầy. Dùng cách khối ở trên cho kết quả chắc chắn P(A)=13≈0,33P(A)=\dfrac{1}{3}\approx 0{,}33.

Đáp số

P(A)=13≈0,33P(A)=\dfrac{1}{3}\approx 0,33

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.