Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.34 trang 83 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương V

Đề bài

Thời gian chờ của 10 bệnh nhân (đơn vị: phút) tại một phòng khám được ghi lại như sau:
5 17 22 9 8 11 2 16 55 5.

a) Tính số trung bình, trung vị và mốt của dãy số liệu trên.

b) Nên dùng đại lượng nào để biểu diễn thời gian chờ của bệnh nhân tại phòng khám này?

Lời giải

a) Tính số trung bình, trung vị và mốt.

Dãy số liệu gồm n=10n = 10 giá trị:
5; 17; 22; 9; 8; 11; 2; 16; 55; 5.5;\ 17;\ 22;\ 9;\ 8;\ 11;\ 2;\ 16;\ 55;\ 5.

*Số trung bình:*
xˉ=5+17+22+9+8+11+2+16+55+510=15010=15.\bar{x} = \frac{5+17+22+9+8+11+2+16+55+5}{10} = \frac{150}{10} = 15.

*Trung vị:* Sắp xếp dãy số liệu theo thứ tự không giảm:
2; 5; 5; 8; 9; 11; 16; 17; 22; 55.2;\ 5;\ 5;\ 8;\ 9;\ 11;\ 16;\ 17;\ 22;\ 55.
Vì n=10n = 10 là số chẵn nên trung vị là trung bình cộng của hai giá trị chính giữa (giá trị thứ 5 và thứ 6):
Me=9+112=10.M_e = \frac{9 + 11}{2} = 10.

*Mốt:* Trong dãy, giá trị 55 xuất hiện 22 lần (nhiều nhất), các giá trị khác chỉ xuất hiện 11 lần. Do đó mốt là:
Mo=5.M_o = 5.

b) Nên dùng đại lượng nào để biểu diễn thời gian chờ?

Trong dãy số liệu có một giá trị 5555 lớn bất thường (giá trị ngoại lệ) so với các giá trị còn lại. Giá trị này làm cho số trung bình xˉ=15\bar{x} = 15 bị kéo lên cao, không phản ánh đúng thời gian chờ của phần lớn bệnh nhân (đa số chờ dưới 15 phút).

Trung vị Me=10M_e = 10 không bị ảnh hưởng bởi giá trị ngoại lệ nên biểu diễn tốt hơn mức thời gian chờ "điển hình".

Vậy nên dùng trung vị (Me=10M_e = 10 phút) để biểu diễn thời gian chờ của bệnh nhân tại phòng khám này.

Đáp số

Số trung bình xˉ=15\bar{x}=15; trung vị Me=10M_e=10; mốt Mo=5M_o=5Nên dùng trung vị Me=10M_e=10 phút (vì có giá trị ngoại lệ 55)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.