Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.31 trang 83 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương V

Đề bài

Một nhân viên kiểm tra định kì một cột đo xăng dầu, kết quả đo (trong một thời gian nhất định) là 50 lít. Đồng hồ của cột đo xăng dầu báo là 50,3 lít. Theo quy định, sai số lớn nhất đối với kiểm tra định kì là 0,5% (Theo Văn bản kĩ thuật đo lường Việt Nam, ĐLVN 10 : 2017). Giá trị trên đồng hồ của cột đo xăng dầu có nằm trong giới hạn cho phép không?

Lời giải

Ta coi giá trị đúng của lượng xăng dầu là kết quả đo của nhân viên kiểm tra: a=50a = 50 lít. Giá trị đồng hồ báo (giá trị gần đúng) là a‾=50,3\overline{a} = 50{,}3 lít.

Tính sai số tuyệt đối:

Sai số tuyệt đối của giá trị trên đồng hồ là:
Δ=∣a‾−a∣=∣50,3−50∣=0,3 (lít).\Delta = |\overline{a} - a| = |50{,}3 - 50| = 0{,}3 \text{ (lít)}.

Tính sai số tương đối:

Sai số tương đối là:
δ=Δ∣a∣=0,350=0,006=0,6%.\delta = \frac{\Delta}{|a|} = \frac{0{,}3}{50} = 0{,}006 = 0{,}6\%.

So sánh với giới hạn cho phép:

Theo quy định, sai số lớn nhất đối với kiểm tra định kì là 0,5%0{,}5\%. Ta có:
δ=0,6%>0,5%.\delta = 0{,}6\% > 0{,}5\%.

Vì sai số tương đối 0,6%0{,}6\% vượt quá giới hạn cho phép 0,5%0{,}5\% nên giá trị trên đồng hồ của cột đo xăng dầu không nằm trong giới hạn cho phép.

Đáp số

Không nằm trong giới hạn cho phép (vì sai số tương đối 0,6% > 0,5%)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.