Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 5.9 trang 77 SBT Toán 10

Bài 11. Tích vô hướng của hai vectơ

Đề bài

Tổng số ca mắc Covid-19 tính đến ngày 26-8-2021 tại Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh lân cận được thống kê như sau:
190 174 81 182 19 728 19 048 8 155 6 103 5 807 4 544 3 760 3 297 2 541 2 000 1 934 1 602 1 195.
(Theo Bộ Y tế)
a) Tính số trung bình và trung vị cho dãy số liệu trên.

b) Giải thích tại sao số trung bình và trung vị lại khác nhau nhiều?

Lời giải

a) Tính số trung bình và trung vị

Dãy số liệu có n=15n = 15 giá trị (đơn vị: ca).

Số trung bình:

Tổng các giá trị:
190 174+81 182+19 728+19 048+8 155+6 103+5 807+4 544+3 760+3 297+2 541+2 000+1 934+1 602+1 195=351 070.190\,174 + 81\,182 + 19\,728 + 19\,048 + 8\,155 + 6\,103 + 5\,807 + 4\,544 + 3\,760 + 3\,297 + 2\,541 + 2\,000 + 1\,934 + 1\,602 + 1\,195 = 351\,070.

Do đó số trung bình là:
xˉ=351 07015≈23 404,67 (ca).\bar{x} = \frac{351\,070}{15} \approx 23\,404{,}67 \text{ (ca)}.

Trung vị:

Sắp xếp dãy số liệu theo thứ tự giảm dần (đề đã cho sẵn theo thứ tự này):
190 174; 81 182; 19 728; 19 048; 8 155; 6 103; 5 807; 4 544‾; 3 760; 3 297; 2 541; 2 000; 1 934; 1 602; 1 195.190\,174;\ 81\,182;\ 19\,728;\ 19\,048;\ 8\,155;\ 6\,103;\ 5\,807;\ \underline{4\,544};\ 3\,760;\ 3\,297;\ 2\,541;\ 2\,000;\ 1\,934;\ 1\,602;\ 1\,195.

Vì n=15n = 15 là số lẻ nên trung vị là giá trị chính giữa, tức là giá trị thứ 15+12=8\dfrac{15+1}{2} = 8:
Me=4 544 (ca).M_e = 4\,544 \text{ (ca)}.

b) Giải thích

Số trung bình (≈23 404,67\approx 23\,404{,}67) lớn hơn trung vị (4 5444\,544) rất nhiều. Nguyên nhân là trong dãy số liệu có một vài giá trị quá lớn (bất thường) so với các giá trị còn lại, cụ thể là 190 174190\,174 và 81 18281\,182. Số trung bình được tính dựa trên tất cả các giá trị nên bị các giá trị quá lớn này kéo lên cao, không còn đại diện tốt cho dãy số liệu. Trong khi đó, trung vị chỉ phụ thuộc vào vị trí chính giữa nên không bị ảnh hưởng bởi các giá trị bất thường, do đó hai số này khác nhau nhiều.

Đáp số

Số trung bình ≈23 404,67\approx 23\,404{,}67 ca; trung vị =4 544= 4\,544 caDo dãy có vài giá trị quá lớn (190 174190\,174; 81 18281\,182) làm số trung bình bị kéo lên cao, còn trung vị không bị ảnh hưởng bởi giá trị bất thường

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.