Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 9.6 trang 63 SBT Toán 10

Bài 27. Thực hành tính xác suất theo định nghĩa cổ điển

Đề bài

Có ba chiếc hộp. Hộp thứ nhất chứa 5 tấm thẻ đánh số từ 1 đến 5. Hộp thứ hai chứa 6 tấm thẻ đánh số từ 1 đến 6. Hộp thứ ba chứa 7 tấm thẻ đánh số từ 1 đến 7. Từ mỗi hộp rút ngẫu nhiên một tấm thẻ. Tính xác suất để tổng ba số ghi trên ba tấm thẻ bằng 15.

Lời giải

Mô tả phép thử và không gian mẫu

Từ mỗi hộp rút ngẫu nhiên một tấm thẻ, mỗi kết quả là một bộ ba số (a;b;c)(a; b; c) trong đó:
- aa là số trên thẻ rút từ hộp thứ nhất, a∈{1;2;3;4;5}a \in \{1;2;3;4;5\};
- bb là số trên thẻ rút từ hộp thứ hai, b∈{1;2;3;4;5;6}b \in \{1;2;3;4;5;6\};
- cc là số trên thẻ rút từ hộp thứ ba, c∈{1;2;3;4;5;6;7}c \in \{1;2;3;4;5;6;7\}.

Theo quy tắc nhân, số kết quả có thể xảy ra là:
n(Ω)=5⋅6⋅7=210.n(\Omega) = 5 \cdot 6 \cdot 7 = 210.
Vì rút ngẫu nhiên nên các kết quả này đồng khả năng.

Biến cố AA: "Tổng ba số bằng 15"

Ta đếm số bộ (a;b;c)(a; b; c) thỏa mãn a+b+c=15a + b + c = 15. Với mỗi giá trị của aa, ta cần b+c=15−ab + c = 15 - a với b∈{1;… ;6}b \in \{1;\dots;6\}, c∈{1;… ;7}c \in \{1;\dots;7\} (tức c=15−a−bc = 15 - a - b phải nằm trong khoảng từ 1 đến 7).

- a=1a = 1: b+c=14b + c = 14. Do b≤6, c≤7b \le 6,\ c \le 7 nên b+c≤13<14b + c \le 13 < 14: 0 cách.
- a=2a = 2: b+c=13b + c = 13, chỉ có b=6,c=7b = 6, c = 7: 1 cách.
- a=3a = 3: b+c=12b + c = 12, các cặp (6;6),(5;7)(6;6),(5;7): 2 cách.
- a=4a = 4: b+c=11b + c = 11, các cặp (6;5),(5;6),(4;7)(6;5),(5;6),(4;7): 3 cách.
- a=5a = 5: b+c=10b + c = 10, các cặp (6;4),(5;5),(4;6),(3;7)(6;4),(5;5),(4;6),(3;7): 4 cách.

Vậy số kết quả thuận lợi cho AA là:
n(A)=0+1+2+3+4=10.n(A) = 0 + 1 + 2 + 3 + 4 = 10.

Tính xác suất

P(A)=n(A)n(Ω)=10210=121.P(A) = \dfrac{n(A)}{n(\Omega)} = \dfrac{10}{210} = \dfrac{1}{21}.

Kiểm tra lại: Tổng lớn nhất có thể là 5+6+7=185 + 6 + 7 = 18, tổng 1515 chỉ kém tổng lớn nhất là 33, nên số cách ít và việc liệt kê ở trên là đầy đủ; cộng lại được đúng 10 kết quả. Vậy P(A)=121≈0,0476P(A) = \dfrac{1}{21} \approx 0{,}0476.

Đáp số

P(A)=121≈0,0476P(A)=\dfrac{1}{21}\approx 0,0476

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.