Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 8.34 trang 60 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương VIII

Đề bài

Hình sau đây được tạo thành từ hai họ đường thẳng vuông góc, mỗi họ gồm 6 đường thẳng song song.
Hỏi có bao nhiêu hình chữ nhật khác nhau được tạo thành?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 60 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Lưới hình vuông tạo bởi hai họ đường thẳng vuông góc với nhau, mỗi họ gồm 6 đường thẳng song song và cách đều nhau (tạo thành lưới 5×5 ô vuông).

Lời giải

Phân tích. Mỗi hình chữ nhật được xác định bởi hai cạnh nằm ngang (chọn từ họ 6 đường thẳng song song theo một phương) và hai cạnh thẳng đứng (chọn từ họ 6 đường thẳng song song theo phương vuông góc với phương trên). Vì hai họ đường thẳng vuông góc với nhau nên cứ chọn được 2 đường của họ này và 2 đường của họ kia là ta có đúng một hình chữ nhật.

Bước 1. Số cách chọn 2 đường thẳng (không kể thứ tự) từ họ 6 đường thẳng song song thứ nhất là một tổ hợp chập 2 của 6 phần tử:
(62)=6!2! 4!=15.\binom{6}{2}=\frac{6!}{2!\,4!}=15.

Bước 2. Tương tự, số cách chọn 2 đường thẳng từ họ 6 đường thẳng song song thứ hai cũng là:
(62)=15.\binom{6}{2}=15.

Bước 3. Theo quy tắc nhân, mỗi cách chọn 2 đường ở họ thứ nhất kết hợp với mỗi cách chọn 2 đường ở họ thứ hai cho đúng một hình chữ nhật. Do đó số hình chữ nhật khác nhau tạo thành là:
(62)⋅(62)=15⋅15=225.\binom{6}{2}\cdot\binom{6}{2}=15\cdot 15=225.

Kiểm tra. Hai đường song song không bao giờ tạo thành cạnh đối của một hình chữ nhật với nhau mà phải ghép với hai đường của họ vuông góc, nên không có trường hợp trùng hay thiếu; đáp số 225 là hợp lí.

Vậy có 225225 hình chữ nhật khác nhau được tạo thành.

Đáp số

225

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.