Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.51 trang 68 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối chương IV

Đề bài

Cho hai vectơ a⃗\vec{a}, b⃗\vec{b} cùng khác 0⃗\vec{0}. Khi đó a⃗⋅b⃗=∣a⃗∣⋅∣b⃗∣\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| \cdot |\vec{b}| tương đương với
A. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} cùng phương.
B. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} ngược hướng.
C. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} cùng hướng.
D. a⃗⊥b⃗\vec{a} \perp \vec{b}.

Lời giải

Gọi φ\varphi là góc giữa hai vectơ a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} (với a⃗,b⃗\vec{a},\vec{b} cùng khác 0⃗\vec{0} nên góc này xác định, 0∘≤φ≤180∘0^\circ \le \varphi \le 180^\circ).

Theo định nghĩa tích vô hướng:
a⃗⋅b⃗=∣a⃗∣⋅∣b⃗∣⋅cos⁡φ.\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| \cdot |\vec{b}| \cdot \cos\varphi.

Do a⃗,b⃗\vec{a}, \vec{b} đều khác 0⃗\vec{0} nên ∣a⃗∣>0|\vec{a}| > 0 và ∣b⃗∣>0|\vec{b}| > 0. Khi đó:
a⃗⋅b⃗=∣a⃗∣⋅∣b⃗∣  ⟺  ∣a⃗∣⋅∣b⃗∣cos⁡φ=∣a⃗∣⋅∣b⃗∣  ⟺  cos⁡φ=1.\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| \cdot |\vec{b}| \iff |\vec{a}|\cdot|\vec{b}|\cos\varphi = |\vec{a}|\cdot|\vec{b}| \iff \cos\varphi = 1.

Với 0∘≤φ≤180∘0^\circ \le \varphi \le 180^\circ, cos⁡φ=1  ⟺  φ=0∘\cos\varphi = 1 \iff \varphi = 0^\circ, tức là a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} cùng hướng.

Kiểm tra lại các phương án khác:
- Cùng phương (A): gồm cả cùng hướng (φ=0∘\varphi=0^\circ) lẫn ngược hướng (φ=180∘\varphi=180^\circ, khi đó a⃗⋅b⃗=−∣a⃗∣∣b⃗∣\vec{a}\cdot\vec{b} = -|\vec{a}||\vec{b}|), nên chưa đủ chặt.
- Ngược hướng (B): cho a⃗⋅b⃗=−∣a⃗∣∣b⃗∣<0\vec{a}\cdot\vec{b} = -|\vec{a}||\vec{b}| < 0, không thỏa.
- a⃗⊥b⃗\vec{a}\perp\vec{b} (D): cho a⃗⋅b⃗=0\vec{a}\cdot\vec{b}=0, không thỏa.

Vậy đáp án đúng là C.

Đáp số

C. a⃗\vec{a} và b⃗\vec{b} cùng hướng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.