Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 8.11 trang 55 SBT Toán 10

Bài 24. Hoán vị, chỉnh hợp, tổ hợp

Đề bài

Trong các số tự nhiên từ 1 đến 999 999, có bao nhiêu số chứa đúng một chữ số 1 và đúng một chữ số 2?

Lời giải

Phân tích. Mỗi số tự nhiên từ 11 đến 999 999999\,999 có nhiều nhất 66 chữ số. Ta viết mỗi số thành một dãy gồm đúng 66 ô (thêm các chữ số 00 vào phía trước nếu số có ít hơn 66 chữ số), tức là xét các dãy từ 000 001000\,001 đến 999 999999\,999. Việc thêm chữ số 00 ở đầu không làm xuất hiện thêm chữ số 11 hay chữ số 22, nên không ảnh hưởng đến yêu cầu bài toán (dãy 000 000000\,000 không chứa chữ số 11 nào nên dù có hay không cũng không được đếm).

Như vậy bài toán quy về: đếm các dãy 66 ô, mỗi ô là một chữ số, sao cho có đúng một chữ số 11 và đúng một chữ số 22.

Lập số theo các bước.

a) *Chọn vị trí đặt chữ số 11:* trong 66 ô, chọn 11 ô để đặt chữ số 11, có 66 cách.

b) *Chọn vị trí đặt chữ số 22:* còn lại 55 ô, chọn 11 ô để đặt chữ số 22, có 55 cách.

c) *Điền 44 ô còn lại:* mỗi ô này không được là chữ số 11 cũng không được là chữ số 22 (để bảo đảm "đúng một"), nên mỗi ô có 88 lựa chọn (các chữ số 0,3,4,5,6,7,8,90,3,4,5,6,7,8,9). Vậy có
84=4096 cách.8^4 = 4096 \text{ cách.}

Áp dụng quy tắc nhân, số các dãy thỏa mãn là
6×5×84=30×4096=122 880.6 \times 5 \times 8^4 = 30 \times 4096 = 122\,880.

Kiểm tra lại. Có thể đếm cách khác: chọn 22 ô trong 66 ô để đặt hai chữ số 1,21,2 rồi sắp thứ tự hai chữ số đó vào hai ô, số cách là A62=6⋅5=30A_6^2 = 6\cdot 5 = 30; bốn ô còn lại điền như trên được 84=40968^4 = 4096. Kết quả 30×4096=122 88030 \times 4096 = 122\,880, trùng với trên.

Kết luận. Có 122 880122\,880 số thỏa mãn yêu cầu.

Đáp số

122880

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.