Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.17 trang 38 SBT Toán 10

Bài 20. Vị trí tương đối giữa hai đường thẳng. Góc và khoảng cách

Đề bài

Trong mặt phẳng OxyOxy, cho hai điểm A(−3;0)A(-3;0), B(1;−2)B(1;-2) và đường thẳng d:x+y−1=0d: x+y-1=0.

a) Chứng minh rằng hai điểm AA và BB nằm cùng phía so với đường thẳng dd.

b) Điểm MM thay đổi trên đường thẳng dd. Tìm giá trị nhỏ nhất của chu vi tam giác ABMABM.

Lời giải

a) Chứng minh AA và BB nằm cùng phía so với dd.

Xét biểu thức f(x;y)=x+y−1f(x;y)=x+y-1 ứng với đường thẳng dd.

Thay tọa độ A(−3;0)A(-3;0):
f(−3;0)=−3+0−1=−4<0.f(-3;0)=-3+0-1=-4<0.

Thay tọa độ B(1;−2)B(1;-2):
f(1;−2)=1+(−2)−1=−2<0.f(1;-2)=1+(-2)-1=-2<0.

Vì f(−3;0)⋅f(1;−2)=(−4)⋅(−2)=8>0f(-3;0)\cdot f(1;-2)=(-4)\cdot(-2)=8>0 (hai giá trị cùng dấu âm) nên hai điểm AA và BB nằm cùng phía so với đường thẳng dd (đpcm).

b) Tìm giá trị nhỏ nhất của chu vi tam giác ABMABM với M∈dM\in d.

Chu vi tam giác ABMABM là P=AB+AM+BMP=AB+AM+BM. Vì ABAB không đổi nên ta cần tìm giá trị nhỏ nhất của AM+BMAM+BM.

Tính ABAB:
AB=(1−(−3))2+(−2−0)2=16+4=20=25.AB=\sqrt{(1-(-3))^2+(-2-0)^2}=\sqrt{16+4}=\sqrt{20}=2\sqrt5.

Vì AA và BB cùng phía so với dd, ta gọi A′A' là điểm đối xứng của AA qua dd. Khi đó A′A' và BB nằm khác phía so với dd, và với mọi M∈dM\in d ta có AM=A′MAM=A'M. Do đó:
AM+BM=A′M+BM≥A′B,AM+BM=A'M+BM\ge A'B,
dấu bằng xảy ra khi MM là giao điểm của đoạn A′BA'B với dd.

*Tìm A′A' đối xứng với A(−3;0)A(-3;0) qua dd:* Đường thẳng AA′AA' vuông góc với dd (có vectơ pháp tuyến n⃗=(1;1)\vec n=(1;1)) nên có dạng (x;y)=(−3+t; t)(x;y)=(-3+t;\,t). Giao với dd tại hình chiếu HH:
(−3+t)+t−1=0⇒2t−4=0⇒t=2,(-3+t)+t-1=0\Rightarrow 2t-4=0\Rightarrow t=2,
nên H(−1;2)H(-1;2). Vì HH là trung điểm AA′AA':
A′=(2xH−xA; 2yH−yA)=(2⋅(−1)+3; 2⋅2−0)=(1;4).A'=(2x_H-x_A;\,2y_H-y_A)=(2\cdot(-1)+3;\,2\cdot2-0)=(1;4).

*Tính A′BA'B* với A′(1;4)A'(1;4), B(1;−2)B(1;-2):
A′B=(1−1)2+(−2−4)2=0+36=6.A'B=\sqrt{(1-1)^2+(-2-4)^2}=\sqrt{0+36}=6.

Vậy min⁡(AM+BM)=A′B=6\min(AM+BM)=A'B=6 (đạt được tại M(1;0)M(1;0) là giao của đường thẳng A′BA'B với dd). Kiểm tra: AM=(1+3)2+0=4AM=\sqrt{(1+3)^2+0}=4, BM=0+(−2−0)2=2BM=\sqrt{0+(-2-0)^2}=2, nên AM+BM=6AM+BM=6.

Do đó chu vi nhỏ nhất của tam giác ABMABM là:
Pmin⁡=AB+A′B=25+6.P_{\min}=AB+A'B=2\sqrt5+6.

Đáp số

đpcmPmin⁡=6+25≈10,47P_{\min}=6+2\sqrt5\approx 10,47 (tại M(1;0)M(1;0))

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.