Giải Bài 7.9 trang 32 SBT Toán 10
Đề bài
Nhà bạn Nam định đổi tủ lạnh và dự định kê vào vị trí dưới cầu thang. Biết vị trí định kê tủ lạnh có mặt cắt là một hình thang vuông với hai đáy lần lượt là 150 cm và 250 cm, chiều cao là 150 cm (như hình vẽ). Bố mẹ bạn Nam định mua một tủ lạnh 2 cánh (Side by side) có chiều cao là 183 cm và bề ngang 90 cm. Bằng cách sử dụng toạ độ trong mặt phẳng, em hãy giúp Nam tính xem bố mẹ bạn Nam có thể kê vừa chiếc tủ lạnh vào vị trí cần kê không?
Hình thang vuông mô tả mặt cắt không gian dưới cầu thang: cạnh bên trái thẳng đứng cao 250 cm, cạnh đáy dưới nằm ngang dài 150 cm, cạnh bên phải thẳng đứng cao 150 cm; cạnh trên là đường xiên (mái cầu thang) nối đỉnh cạnh trái (cao 250 cm) với đỉnh cạnh phải (cao 150 cm). Bên trong, sát cạnh trái và đáy, có một hình chữ nhật tô xám ghi chữ "tủ lạnh" biểu diễn vị trí đặt tủ.
Lời giải
Thiết lập hệ tọa độ
Chọn hệ tọa độ sao cho gốc trùng với góc dưới bên trái của mặt cắt không gian dưới cầu thang, trục hướng sang phải dọc theo mặt sàn, trục hướng thẳng đứng lên trên.
Khi đó bốn đỉnh của hình thang vuông có tọa độ:
Viết phương trình đường thẳng chứa mái cầu thang (cạnh )
Đường thẳng đi qua hai điểm và nên có vectơ chỉ phương , suy ra một vectơ pháp tuyến là , hay chọn .
Phương trình đường thẳng :
Từ đó, tung độ của điểm trên mái cầu thang ứng với hoành độ là:
Kiểm tra tủ lạnh có kê vừa không
Tủ lạnh có bề ngang cm và chiều cao cm, được kê sát tường trái và sát sàn. Khi đó mặt cắt của tủ lạnh là hình chữ nhật có bốn đỉnh:
Vì mái cầu thang thấp dần từ trái sang phải nên điểm dễ vướng mái nhất là đỉnh trên bên phải .
Tung độ của điểm trên mái cầu thang tại là:
Vì nên đỉnh nằm phía dưới mái cầu thang, tức là toàn bộ tủ lạnh nằm gọn trong không gian dưới cầu thang.
Ngoài ra, bề ngang tủ lạnh là cm cm (độ dài đáy nhỏ của mặt sàn) nên tủ lạnh cũng vừa theo chiều ngang.
Kết luận: Bố mẹ bạn Nam có thể kê vừa chiếc tủ lạnh vào vị trí dưới cầu thang; góc trên bên phải của tủ còn cách mái cầu thang cm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.