Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.24 trang 58 SBT Toán 10

Bài 8. Tổng và hiệu của hai vectơ

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy cho hai điểm M(−2;1)M(-2; 1) và N(4;5)N(4; 5).

a) Tìm toạ độ của điểm PP thuộc OxOx sao cho PM=PNPM = PN.

b) Tìm toạ độ của điểm QQ sao cho MQ→=2PN→\overrightarrow{MQ} = 2\overrightarrow{PN}.

c) Tìm toạ độ của điểm RR thoả mãn RM→+2RN→=0⃗\overrightarrow{RM} + 2\overrightarrow{RN} = \vec{0}. Từ đó suy ra P,Q,RP, Q, R thẳng hàng.

Lời giải

a) Vì P∈OxP \in Ox nên P(x;0)P(x; 0).

Ta có:
PM2=(−2−x)2+(1−0)2=(x+2)2+1,PM^2 = (-2 - x)^2 + (1 - 0)^2 = (x+2)^2 + 1,
PN2=(4−x)2+(5−0)2=(x−4)2+25.PN^2 = (4 - x)^2 + (5 - 0)^2 = (x-4)^2 + 25.

Điều kiện PM=PN⇔PM2=PN2PM = PN \Leftrightarrow PM^2 = PN^2:
(x+2)2+1=(x−4)2+25(x+2)^2 + 1 = (x-4)^2 + 25
x2+4x+4+1=x2−8x+16+25x^2 + 4x + 4 + 1 = x^2 - 8x + 16 + 25
4x+5=−8x+41⇔12x=36⇔x=3.4x + 5 = -8x + 41 \Leftrightarrow 12x = 36 \Leftrightarrow x = 3.

Vậy P(3;0)P(3; 0).

b) Với P(3;0)P(3;0), N(4;5)N(4;5) ta có PN→=(4−3; 5−0)=(1;5)\overrightarrow{PN} = (4-3;\ 5-0) = (1; 5), do đó 2PN→=(2;10)2\overrightarrow{PN} = (2; 10).

Gọi Q(xQ;yQ)Q(x_Q; y_Q), khi đó MQ→=(xQ−(−2); yQ−1)=(xQ+2; yQ−1)\overrightarrow{MQ} = (x_Q - (-2);\ y_Q - 1) = (x_Q + 2;\ y_Q - 1).

Từ MQ→=2PN→\overrightarrow{MQ} = 2\overrightarrow{PN}:
{xQ+2=2yQ−1=10⇔{xQ=0yQ=11\begin{cases} x_Q + 2 = 2 \\ y_Q - 1 = 10 \end{cases} \Leftrightarrow \begin{cases} x_Q = 0 \\ y_Q = 11 \end{cases}

Vậy Q(0;11)Q(0; 11).

c) Gọi R(x;y)R(x; y). Ta có:
RM→=(−2−x; 1−y),RN→=(4−x; 5−y).\overrightarrow{RM} = (-2 - x;\ 1 - y), \qquad \overrightarrow{RN} = (4 - x;\ 5 - y).

Do đó:
RM→+2RN→=((−2−x)+2(4−x); (1−y)+2(5−y))=(6−3x; 11−3y).\overrightarrow{RM} + 2\overrightarrow{RN} = \big((-2 - x) + 2(4 - x);\ (1 - y) + 2(5 - y)\big) = (6 - 3x;\ 11 - 3y).

Từ RM→+2RN→=0⃗\overrightarrow{RM} + 2\overrightarrow{RN} = \vec{0}:
{6−3x=011−3y=0⇔{x=2y=113\begin{cases} 6 - 3x = 0 \\ 11 - 3y = 0 \end{cases} \Leftrightarrow \begin{cases} x = 2 \\ y = \dfrac{11}{3} \end{cases}

Vậy R(2; 113)R\left(2;\ \dfrac{11}{3}\right).

*Suy ra P,Q,RP, Q, R thẳng hàng:* Với P(3;0)P(3;0), Q(0;11)Q(0;11), R(2;113)R\left(2;\dfrac{11}{3}\right) ta có:
PQ→=(0−3; 11−0)=(−3;11),\overrightarrow{PQ} = (0 - 3;\ 11 - 0) = (-3; 11),
PR→=(2−3; 113−0)=(−1; 113).\overrightarrow{PR} = \left(2 - 3;\ \dfrac{11}{3} - 0\right) = \left(-1;\ \dfrac{11}{3}\right).

Nhận thấy PR→=13PQ→\overrightarrow{PR} = \dfrac{1}{3}\overrightarrow{PQ} (vì 13(−3;11)=(−1;113)\dfrac{1}{3}(-3; 11) = \left(-1; \dfrac{11}{3}\right)), tức hai vectơ PQ→\overrightarrow{PQ} và PR→\overrightarrow{PR} cùng phương. Vậy ba điểm P,Q,RP, Q, R thẳng hàng (đpcm).

Đáp số

P(3; 0)Q(0; 11)R(2; 11/3); P, Q, R thẳng hàng (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.