Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.42 trang 44 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương III

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có a=3a = 3, b=5b = 5 và c=7c = 7.

a) Tính các góc của tam giác, làm tròn đến độ.

b) Tính bán kính đường tròn nội tiếp và đường tròn ngoại tiếp của tam giác.

Lời giải

## a) Tính các góc của tam giác

Áp dụng định lí côsin cho từng góc.

Góc AA (đối cạnh a=3a = 3):
cos⁡A=b2+c2−a22bc=52+72−322⋅5⋅7=25+49−970=6570=1314.\cos A = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc} = \frac{5^2 + 7^2 - 3^2}{2\cdot 5\cdot 7} = \frac{25 + 49 - 9}{70} = \frac{65}{70} = \frac{13}{14}.
Suy ra A≈21∘47′≈22∘A \approx 21^\circ 47' \approx 22^\circ.

Góc BB (đối cạnh b=5b = 5):
cos⁡B=a2+c2−b22ac=9+49−252⋅3⋅7=3342=1114.\cos B = \frac{a^2 + c^2 - b^2}{2ac} = \frac{9 + 49 - 25}{2\cdot 3\cdot 7} = \frac{33}{42} = \frac{11}{14}.
Suy ra B≈38∘13′≈38∘B \approx 38^\circ 13' \approx 38^\circ.

Góc CC (đối cạnh c=7c = 7):
cos⁡C=a2+b2−c22ab=9+25−492⋅3⋅5=−1530=−12.\cos C = \frac{a^2 + b^2 - c^2}{2ab} = \frac{9 + 25 - 49}{2\cdot 3\cdot 5} = \frac{-15}{30} = -\frac{1}{2}.
Suy ra C=120∘C = 120^\circ.

Kiểm tra: A+B+C≈22∘+38∘+120∘=180∘A + B + C \approx 22^\circ + 38^\circ + 120^\circ = 180^\circ (thỏa mãn).

##

b) Tính bán kính đường tròn nội tiếp và ngoại tiếp

Nửa chu vi của tam giác:
p=a+b+c2=3+5+72=152.p = \frac{a + b + c}{2} = \frac{3 + 5 + 7}{2} = \frac{15}{2}.

DiỆn tích tam giác theo công thức Heron:
S=p(p−a)(p−b)(p−c)=152⋅92⋅52⋅12=67516=1534.S = \sqrt{p(p-a)(p-b)(p-c)} = \sqrt{\frac{15}{2}\cdot\frac{9}{2}\cdot\frac{5}{2}\cdot\frac{1}{2}} = \sqrt{\frac{675}{16}} = \frac{15\sqrt{3}}{4}.

Bán kính đường tròn nội tiếp (S=prS = pr):
r=Sp=1534152=1534⋅215=32≈0,87.r = \frac{S}{p} = \frac{\dfrac{15\sqrt{3}}{4}}{\dfrac{15}{2}} = \frac{15\sqrt{3}}{4}\cdot\frac{2}{15} = \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 0{,}87.

Bán kính đường tròn ngoại tiếp (S=abc4R)\left(S = \dfrac{abc}{4R}\right):
R=abc4S=3⋅5⋅74⋅1534=105153=73=733≈4,04.R = \frac{abc}{4S} = \frac{3\cdot 5\cdot 7}{4\cdot\dfrac{15\sqrt{3}}{4}} = \frac{105}{15\sqrt{3}} = \frac{7}{\sqrt{3}} = \frac{7\sqrt{3}}{3} \approx 4{,}04.

Kiểm tra bằng định lí sin: csin⁡C=7sin⁡120∘=732=143=2R⇒R=73=733\dfrac{c}{\sin C} = \dfrac{7}{\sin 120^\circ} = \dfrac{7}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = \dfrac{14}{\sqrt{3}} = 2R \Rightarrow R = \dfrac{7}{\sqrt{3}} = \dfrac{7\sqrt{3}}{3} (khớp kết quả trên).

Đáp số

A≈22∘A \approx 22^\circ, B≈38∘B \approx 38^\circ, C=120∘C = 120^\circr=32≈0,87r = \dfrac{\sqrt{3}}{2} \approx 0{,}87; R=733≈4,04R = \dfrac{7\sqrt{3}}{3} \approx 4{,}04

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.