Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.35 trang 42 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương III

Đề bài

Tam giác ABCABC có A^=60∘\widehat{A}=60^\circ, AB=3AB=3 và BC=33BC=3\sqrt{3}.
Độ dài bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác ABCABC là
A. 3(3−1)2\dfrac{3(\sqrt{3}-1)}{2}.
B. 3(3+1)2\dfrac{3(\sqrt{3}+1)}{2}.
C. 3−12\dfrac{\sqrt{3}-1}{2}.
D. 3−1\sqrt{3}-1.

Lời giải

Phân tích giả thiết. Kí hiệu theo quy ước SGK: a=BC=33a=BC=3\sqrt{3}, c=AB=3c=AB=3, A^=60∘\widehat{A}=60^\circ, cần tìm cạnh b=ACb=AC.

Bước 1. Tìm cạnh ACAC bằng định lí côsin.

Theo định lí côsin trong tam giác ABCABC:
a2=b2+c2−2bccos⁡A.a^2=b^2+c^2-2bc\cos A.
Thay số:
(33)2=b2+32−2⋅b⋅3⋅cos⁡60∘\left(3\sqrt{3}\right)^2=b^2+3^2-2\cdot b\cdot 3\cdot\cos 60^\circ
27=b2+9−6b⋅1227=b^2+9-6b\cdot\frac{1}{2}
27=b2+9−3b27=b^2+9-3b
b2−3b−18=0 ⇒ (b−6)(b+3)=0.b^2-3b-18=0\ \Rightarrow\ (b-6)(b+3)=0.
Vì b>0b>0 nên b=AC=6b=AC=6.

Bước 2. Tính diện tích tam giác.

Dùng công thức S=12bcsin⁡AS=\dfrac{1}{2}bc\sin A:
S=12⋅6⋅3⋅sin⁡60∘=9⋅32=932.S=\frac{1}{2}\cdot 6\cdot 3\cdot\sin 60^\circ=9\cdot\frac{\sqrt{3}}{2}=\frac{9\sqrt{3}}{2}.

Bước 3. Tính nửa chu vi.
p=a+b+c2=33+6+32=9+332.p=\frac{a+b+c}{2}=\frac{3\sqrt{3}+6+3}{2}=\frac{9+3\sqrt{3}}{2}.

Bước 4. Tính bán kính đường tròn nội tiếp.

Áp dụng công thức S=pr⇒r=SpS=pr\Rightarrow r=\dfrac{S}{p}:
r=9329+332=939+33=933(3+3)=333+3.r=\frac{\dfrac{9\sqrt{3}}{2}}{\dfrac{9+3\sqrt{3}}{2}}=\frac{9\sqrt{3}}{9+3\sqrt{3}}=\frac{9\sqrt{3}}{3(3+\sqrt{3})}=\frac{3\sqrt{3}}{3+\sqrt{3}}.
Trục căn thức ở mẫu (nhân cả tử và mẫu với 3−33-\sqrt{3}):
r=33 (3−3)(3+3)(3−3)=33 (3−3)9−3=33 (3−3)6=3 (3−3)2=33−32=3(3−1)2.r=\frac{3\sqrt{3}\,(3-\sqrt{3})}{(3+\sqrt{3})(3-\sqrt{3})}=\frac{3\sqrt{3}\,(3-\sqrt{3})}{9-3}=\frac{3\sqrt{3}\,(3-\sqrt{3})}{6}=\frac{\sqrt{3}\,(3-\sqrt{3})}{2}=\frac{3\sqrt{3}-3}{2}=\frac{3(\sqrt{3}-1)}{2}.

Kiểm tra: r=3(3−1)2≈3⋅0,7322≈1,10>0r=\dfrac{3(\sqrt{3}-1)}{2}\approx\dfrac{3\cdot 0{,}732}{2}\approx 1{,}10>0, hợp lí vì r<r< các đường cao. Vậy chọn đáp án A.

Đáp số

A. 3(3−1)2\dfrac{3(\sqrt{3}-1)}{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.