Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.11 trang 39 SBT Toán 10

Bài 5. Giá trị lượng giác của một góc từ 0 đến 180 độ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một tàu du lịch xuất phát từ bãi biển Đồ Sơn (Hải Phòng), chạy theo hướng N80∘EN80^\circ E với vận tốc 20 km/h. Sau khi đi được 30 phút, tàu chuyển sang hướng E20∘SE20^\circ S giữ nguyên vận tốc và chạy tiếp 36 phút nữa đến đảo Cát Bà. Hỏi khi đó tàu du lịch cách vị trí xuất phát bao nhiêu kilômet?

Lời giải

Phân tích chuyển động của tàu.

Gọi AA là vị trí xuất phát (Đồ Sơn), BB là vị trí tàu đổi hướng, CC là đảo Cát Bà.

- Chặng ABAB: tàu chạy hướng N80∘EN80^\circ E với vận tốc 2020 km/h trong 3030 phút =0,5=0,5 giờ, nên
AB=20⋅0,5=10 (km).AB = 20 \cdot 0,5 = 10 \ (\text{km}).
- Chặng BCBC: tàu chạy hướng E20∘SE20^\circ S với vận tốc 2020 km/h trong 3636 phút =0,6=0,6 giờ, nên
BC=20⋅0,6=12 (km).BC = 20 \cdot 0,6 = 12 \ (\text{km}).

Tính góc ABC^\widehat{ABC}.

Tại BB, dựng tia chỉ hướng Bắc. Vì chặng A→BA\to B có hướng N80∘EN80^\circ E nên tia BABA (nhìn ngược về điểm xuất phát) có hướng S80∘WS80^\circ W; tia BCBC có hướng E20∘SE20^\circ S.

Tính theo phương vị (số đo từ hướng Bắc, quay theo chiều kim đồng hồ):
- Phương vị của tia BABA là 80∘+180∘=260∘80^\circ + 180^\circ = 260^\circ.
- Phương vị của tia BCBC (E20∘SE20^\circ S) là 90∘+20∘=110∘90^\circ + 20^\circ = 110^\circ.

Do đó
ABC^=260∘−110∘=150∘.\widehat{ABC} = 260^\circ - 110^\circ = 150^\circ.

Tính khoảng cách ACAC bằng định lí côsin.

Trong tam giác ABCABC:
AC2=AB2+BC2−2⋅AB⋅BC⋅cos⁡ABC^.AC^2 = AB^2 + BC^2 - 2\cdot AB\cdot BC\cdot \cos\widehat{ABC}.

Với cos⁡150∘=−32\cos 150^\circ = -\dfrac{\sqrt{3}}{2}:
AC2=102+122−2⋅10⋅12⋅(−32)=100+144+1203.AC^2 = 10^2 + 12^2 - 2\cdot 10\cdot 12\cdot\left(-\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 100 + 144 + 120\sqrt{3}.
AC2=244+1203≈244+207,85=451,85.AC^2 = 244 + 120\sqrt{3} \approx 244 + 207,85 = 451,85.
AC≈451,85≈21,26 (km).AC \approx \sqrt{451,85} \approx 21,26 \ (\text{km}).

Kết luận: Khi đó tàu du lịch cách vị trí xuất phát khoảng 21,2621,26 km (xấp xỉ 21,321,3 km).

Đáp số

≈ 21,26 km (≈ 21,3 km)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.