Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 3.3 trang 33 SBT Toán 10

Bài 5. Giá trị lượng giác của một góc từ 0 đến 180 độ

Đề bài

Cho góc α\alpha thoả mãn 0∘<α<180∘0^\circ < \alpha < 180^\circ, tan⁡α=2\tan\alpha = 2. Tính giá trị của các biểu thức sau:

a) G=2sin⁡α+cos⁡αG = 2\sin\alpha + \cos\alpha;

b) H=2sin⁡α+cos⁡αsin⁡α−cos⁡αH = \dfrac{2\sin\alpha + \cos\alpha}{\sin\alpha - \cos\alpha}.

Lời giải

Phân tích chung. Vì tan⁡α=2>0\tan\alpha = 2 > 0 và 0∘<α<180∘0^\circ < \alpha < 180^\circ nên α\alpha là góc nhọn, do đó sin⁡α>0\sin\alpha > 0 và cos⁡α>0\cos\alpha > 0.

Ta có tan⁡α=sin⁡αcos⁡α=2⇒sin⁡α=2cos⁡α\tan\alpha = \dfrac{\sin\alpha}{\cos\alpha} = 2 \Rightarrow \sin\alpha = 2\cos\alpha.

Thay vào hệ thức sin⁡2α+cos⁡2α=1\sin^2\alpha + \cos^2\alpha = 1:
(2cos⁡α)2+cos⁡2α=1⇒5cos⁡2α=1⇒cos⁡2α=15.(2\cos\alpha)^2 + \cos^2\alpha = 1 \Rightarrow 5\cos^2\alpha = 1 \Rightarrow \cos^2\alpha = \dfrac{1}{5}.
Vì cos⁡α>0\cos\alpha > 0 nên cos⁡α=15\cos\alpha = \dfrac{1}{\sqrt{5}} và sin⁡α=2cos⁡α=25\sin\alpha = 2\cos\alpha = \dfrac{2}{\sqrt{5}}.

a) Tính G=2sin⁡α+cos⁡αG = 2\sin\alpha + \cos\alpha:
G=2⋅25+15=45+15=55=5.G = 2\cdot\dfrac{2}{\sqrt{5}} + \dfrac{1}{\sqrt{5}} = \dfrac{4}{\sqrt{5}} + \dfrac{1}{\sqrt{5}} = \dfrac{5}{\sqrt{5}} = \sqrt{5}.
Vậy G=5≈2,24G = \sqrt{5} \approx 2{,}24.

b) Tính H=2sin⁡α+cos⁡αsin⁡α−cos⁡αH = \dfrac{2\sin\alpha + \cos\alpha}{\sin\alpha - \cos\alpha}.

Vì cos⁡α≠0\cos\alpha \neq 0, chia cả tử và mẫu cho cos⁡α\cos\alpha rồi dùng sin⁡αcos⁡α=tan⁡α\dfrac{\sin\alpha}{\cos\alpha} = \tan\alpha:
H=2⋅sin⁡αcos⁡α+1sin⁡αcos⁡α−1=2tan⁡α+1tan⁡α−1=2⋅2+12−1=51=5.H = \dfrac{2\cdot\dfrac{\sin\alpha}{\cos\alpha} + 1}{\dfrac{\sin\alpha}{\cos\alpha} - 1} = \dfrac{2\tan\alpha + 1}{\tan\alpha - 1} = \dfrac{2\cdot 2 + 1}{2 - 1} = \dfrac{5}{1} = 5.
Vậy H=5H = 5.

Kiểm tra lại: với sin⁡α=25\sin\alpha = \dfrac{2}{\sqrt{5}}, cos⁡α=15\cos\alpha = \dfrac{1}{\sqrt{5}} thì sin⁡α−cos⁡α=15\sin\alpha - \cos\alpha = \dfrac{1}{\sqrt{5}} và 2sin⁡α+cos⁡α=5=552\sin\alpha + \cos\alpha = \sqrt{5} = \dfrac{5}{\sqrt{5}}, nên H=5/51/5=5H = \dfrac{5/\sqrt{5}}{1/\sqrt{5}} = 5 (khớp).

Đáp số

G=5≈2,24G = \sqrt{5} \approx 2,24H=5H = 5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.