Sách bài tập Tin học 10

Giải Bài 4.6 trang 11 SBT Tin học 10

Bài 4. Hệ nhị phân và dữ liệu số

Đề bài

Thực hiện các phép tính nhân sau đây trong hệ nhị phân:

a) 110×101110 \times 101.

b) 1011×11011011 \times 1101.

c) 10101×100110101 \times 1001.

d) 11001×1011011001 \times 10110.

Lời giải

Phép nhân trong hệ nhị phân thực hiện giống hệ thập phân: nhân lần lượt số bị nhân với từng chữ số của số nhân (mỗi chữ số lùi sang trái một cột so với chữ số trước), rồi cộng các tích riêng lại. Vì chữ số chỉ là 00 hoặc 11 nên mỗi tích riêng hoặc bằng 00, hoặc bằng chính số bị nhân (đã dịch trái). Khi cộng nhớ: 1+1=101+1=10, 1+1+1=111+1+1=11.

a) 110×101110 \times 101

Số nhân 101101 có các chữ số (từ phải sang) là 1,0,11,0,1:

110× 10111000001100011110\begin{array}{r} 110 \\ \times\ 101 \\ \hline 110 \\ 000\phantom{0} \\ 110\phantom{00} \\ \hline 11110 \end{array}

Cộng ba tích riêng: 110+00000+11000=11110110 + 00000 + 11000 = 11110.

Kiểm tra sang thập phân: 1102=6110_2=6, 1012=5101_2=5, 6×5=30=1111026\times5=30=11110_2. ✔

b) 1011×11011011 \times 1101

Số nhân 11011101 có các chữ số (từ phải) là 1,0,1,11,0,1,1:

1011× 1101101100000101100101100010001111\begin{array}{r} 1011 \\ \times\ 1101 \\ \hline 1011 \\ 0000\phantom{0} \\ 1011\phantom{00} \\ 1011\phantom{000} \\ \hline 10001111 \end{array}

Cộng: 1011+101100+1011000=100011111011 + 101100 + 1011000 = 10001111.

Kiểm tra: 10112=111011_2=11, 11012=131101_2=13, 11×13=143=10001111211\times13=143=10001111_2. ✔

c) 10101×100110101 \times 1001

Số nhân 10011001 có các chữ số (từ phải) là 1,0,0,11,0,0,1, chỉ hai chữ số 11 nên chỉ có hai tích riêng khác 00:

10101× 1001101011010100010111101\begin{array}{r} 10101 \\ \times\ 1001 \\ \hline 10101 \\ 10101\phantom{000} \\ \hline 10111101 \end{array}

Cộng: 10101+10101000=1011110110101 + 10101000 = 10111101.

Kiểm tra: 101012=2110101_2=21, 10012=91001_2=9, 21×9=189=10111101221\times9=189=10111101_2. ✔

d) 11001×1011011001 \times 10110

Số nhân 1011010110 có các chữ số (từ phải) là 0,1,1,0,10,1,1,0,1:

11001× 10110110010011001000011001000000001000100110\begin{array}{r} 11001 \\ \times\ 10110 \\ \hline 110010\phantom{0} \\ 1100100\phantom{00} \\ 110010000\phantom{0000} \\ \hline 1000100110 \end{array}

(Hai chữ số 00 cho tích riêng bằng 00 nên bỏ qua.) Cộng: 110010+1100100+110010000=1000100110110010 + 1100100 + 110010000 = 1000100110.

Kiểm tra: 110012=2511001_2=25, 101102=2210110_2=22, 25×22=550=1000100110225\times22=550=1000100110_2. ✔

Đáp số

110×101=111102 (=30)110 \times 101 = 11110_2\ (=30)1011×1101=100011112 (=143)1011 \times 1101 = 10001111_2\ (=143)10101×1001=101111012 (=189)10101 \times 1001 = 10111101_2\ (=189)11001×10110=10001001102 (=550)11001 \times 10110 = 1000100110_2\ (=550)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.