Giải Bài 3.8 trang 9 SBT Tin học 10
Đề bài
Unicode đủ mã cho bộ chữ toàn cầu. Tại sao người ta lại dùng UTF?
Lời giải
Phân biệt "bộ mã" và "cách mã hoá":
Unicode là một bộ mã kí tự: nó gán cho mỗi kí tự của mọi hệ chữ viết trên thế giới một số thứ tự (gọi là điểm mã), ví dụ chữ "A" là 65, chữ "ê" có một số riêng... Như vậy Unicode chỉ trả lời câu hỏi *"kí tự này mang số mấy?"*, chứ chưa nói rõ *số đó được ghi vào máy tính thành dãy bit như thế nào*.
Để lưu trữ và truyền đi, máy tính cần biến mỗi số thứ tự ấy thành một dãy byte cụ thể. Công việc đó do UTF (Unicode Transformation Format – định dạng chuyển đổi Unicode) đảm nhiệm. Vì vậy, dù Unicode đã "đủ mã cho bộ chữ toàn cầu", người ta vẫn phải dùng UTF, bởi các lí do sau:
a) Tiết kiệm bộ nhớ. Số thứ tự trong Unicode có thể rất lớn, nếu kí tự nào cũng dùng cố định 4 byte (32 bit) để ghi thì rất lãng phí, nhất là với các văn bản chủ yếu gồm chữ cái La-tinh. UTF (tiêu biểu là UTF‑8) mã hoá với độ dài thay đổi: kí tự thông dụng chỉ cần 1 byte, kí tự ít dùng mới cần 2, 3 hoặc 4 byte, nhờ đó giảm đáng kể dung lượng lưu trữ và băng thông truyền.
b) Tương thích ngược với ASCII. UTF‑8 mã hoá 128 kí tự đầu (chữ, số, dấu câu tiếng Anh) trùng khít với bảng mã ASCII cũ (mỗi kí tự 1 byte). Nhờ đó các văn bản, phần mềm và hệ thống dùng ASCII trước đây vẫn đọc được, không phải làm lại từ đầu.
c) Thuận tiện cho lưu trữ, truyền tin và dùng chung trên Internet. Vì gọn nhẹ và tương thích rộng, UTF (đặc biệt UTF‑8) được chọn làm chuẩn mã hoá phổ biến nhất trên các trang web và trong trao đổi dữ liệu toàn cầu.
Kết luận: Unicode quy định *mỗi kí tự mang số nào*, còn UTF quy định *ghi số đó vào máy thành bao nhiêu byte và theo cách nào*. Người ta dùng UTF để biểu diễn bộ mã Unicode sao cho tiết kiệm bộ nhớ, tương thích với ASCII và thuận tiện khi lưu trữ, truyền tải.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.