Giải Bài 7.1 trang 16 SBT Tin học 10
Đề bài
Tất cả các thiết bị di động thông minh như điện thoại hoặc máy tính bảng đều có cơ chế xác thực để đăng nhập thiết bị. Em hãy tìm hiểu và nêu ra các phương thức xác thực trên các thiết bị di động, những ưu điểm và nhược điểm của mỗi phương thức ấy.
Lời giải
Các thiết bị di động thông minh (điện thoại, máy tính bảng) thường hỗ trợ nhiều phương thức xác thực để mở khóa và đăng nhập thiết bị. Dưới đây là các phương thức phổ biến cùng ưu, nhược điểm của mỗi loại:
a) Mật khẩu (password) hoặc mã PIN
- *Mô tả:* Người dùng đặt một chuỗi kí tự (chữ, số, kí hiệu) hoặc một dãy số (thường 4–6 chữ số) để mở khóa.
- *Ưu điểm:* Đơn giản, không cần phần cứng đặc biệt; nếu đặt dài và phức tạp thì khá an toàn; dễ thay đổi khi bị lộ.
- *Nhược điểm:* Dễ quên; nếu đặt ngắn hoặc dễ đoán (ngày sinh, 1234...) thì dễ bị dò ra; có thể bị người khác nhìn trộm khi nhập.
b) Hình vẽ mẫu (mật khẩu hình, vẽ theo các điểm)
- *Mô tả:* Người dùng vẽ một đường nối các điểm trên lưới để mở khóa.
- *Ưu điểm:* Dễ nhớ, thao tác nhanh, không cần gõ phím.
- *Nhược điểm:* Dễ bị nhìn trộm; vết tay để lại trên màn hình có thể giúp đoán hình; số mẫu an toàn không nhiều.
c) Vân tay (nhận dạng dấu vân tay)
- *Mô tả:* Thiết bị quét và so khớp vân tay đã đăng kí của người dùng.
- *Ưu điểm:* Nhanh, tiện, mỗi người một vân tay riêng nên khó giả mạo; không phải nhớ gì.
- *Nhược điểm:* Cần cảm biến vân tay; không nhận được khi tay ướt, bẩn, trầy xước; một số cảm biến có thể bị đánh lừa bằng bản sao vân tay.
d) Khuôn mặt (nhận dạng khuôn mặt)
- *Mô tả:* Camera quét và so khớp khuôn mặt người dùng.
- *Ưu điểm:* Rất tiện, chỉ cần nhìn vào máy là mở khóa, không cần chạm tay.
- *Nhược điểm:* Cần camera/cảm biến phù hợp; có thể kém chính xác khi thiếu sáng, đeo khẩu trang, thay đổi ngoại hình; loại đơn giản có thể bị đánh lừa bằng ảnh.
e) Nhận dạng mống mắt / giọng nói (sinh trắc học khác)
- *Mô tả:* Dùng đặc điểm mống mắt hoặc giọng nói để xác thực.
- *Ưu điểm:* Độ an toàn cao vì đặc điểm sinh trắc học riêng biệt, khó sao chép.
- *Nhược điểm:* Cần cảm biến chuyên dụng, ít thiết bị hỗ trợ; dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường (ánh sáng, tiếng ồn, sức khỏe).
Nhận xét chung: Các phương thức dùng mật khẩu/PIN/hình vẽ đơn giản nhưng phụ thuộc vào việc người dùng đặt khó đoán và giữ bí mật. Các phương thức sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt, mống mắt) tiện và nhanh hơn, nhưng cần phần cứng hỗ trợ và vẫn có rủi ro bị giả mạo. Vì vậy, nhiều thiết bị kết hợp nhiều phương thức (ví dụ: vân tay/khuôn mặt để mở nhanh, kèm mã PIN dự phòng) để vừa tiện lợi vừa an toàn.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.