Giải Bài 1.1 trang 5 SBT Tin học 10
Đề bài
Trên thực tế máy tính chỉ xử lí dữ liệu nhị phân. Giải thích tại sao người ta thường nói, xử lí thông tin bằng máy tính.
Lời giải
Để trả lời câu hỏi này, cần phân biệt rõ hai khái niệm dữ liệu và thông tin, cùng với vai trò của máy tính trong quá trình xử lí.
a) Phân biệt thông tin và dữ liệu
- *Thông tin* là những gì đem lại cho con người sự hiểu biết về thế giới xung quanh và về chính mình. Thông tin mang ý nghĩa đối với con người.
- *Dữ liệu* là thông tin đã được đưa vào máy tính để máy tính có thể nhận biết và xử lí được. Trong máy tính, dữ liệu được biểu diễn dưới dạng dãy bit (dãy nhị phân, gồm các chữ số 0 và 1). Bản thân các dãy bit này không mang ý nghĩa; chỉ con người mới gán cho chúng ý nghĩa, tức là coi chúng là biểu diễn của thông tin.
b) Máy tính chỉ xử lí dữ liệu nhị phân
Về mặt kĩ thuật, mọi thao tác bên trong máy tính đều thực hiện trên các dãy bit: văn bản, hình ảnh, âm thanh, số… trước hết đều được mã hoá thành dãy nhị phân, sau đó máy tính thực hiện các phép biến đổi trên những dãy bit đó rồi trả về kết quả cũng ở dạng nhị phân.
c) Vì sao vẫn nói “xử lí thông tin bằng máy tính”
Dữ liệu nhị phân mà máy tính xử lí thực chất chính là dạng biểu diễn của thông tin đối với con người:
- Đầu vào: thông tin (văn bản, hình ảnh, âm thanh…) được mã hoá thành dữ liệu nhị phân đưa vào máy.
- Máy tính xử lí (biến đổi) các dãy bit đó.
- Đầu ra: kết quả nhị phân lại được giải mã và hiển thị thành thông tin có ý nghĩa mà con người hiểu được (chữ, ảnh, âm thanh…).
Như vậy, việc máy tính xử lí dữ liệu nhị phân tương ứng với việc xử lí thông tin: khi dữ liệu thay đổi thì thông tin mà con người nhận được cũng thay đổi theo. Người dùng quan tâm đến thông tin và ý nghĩa của nó, chứ không quan tâm đến các dãy bit cụ thể bên trong máy. Vì thế, tuy xét về bản chất kĩ thuật máy tính chỉ xử lí dữ liệu nhị phân, người ta vẫn thường nói một cách tự nhiên và tiện lợi rằng “xử lí thông tin bằng máy tính” — nhấn mạnh vào kết quả có ý nghĩa đối với con người thay vì cách biểu diễn bên trong.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.