Giải Bài 17 trang 29 SBT Sinh học 10
Đề bài
Một số bạch cầu có thể nuốt và tiêu huỷ các mầm bệnh nhờ quá trình thực bào. Các enzyme tiêu hoá chỉ giết được các mầm bệnh trong môi trường acid. Hãy cho biết có những sự kiện nào xảy ra ở quá trình tổng hợp và vận chuyển các enzyme tiêu hoá trong quá trình thực bào trên.
Lời giải
a) Tổng hợp enzyme tiêu hoá tại lưới nội chất hạt (ribosome trên lưới nội chất hạt)
Các enzyme tiêu hoá bản chất là protein, nên được tổng hợp bởi các ribosome đính trên lưới nội chất hạt (hạt). Sau khi được tổng hợp, chuỗi polypeptide đi vào lòng lưới nội chất hạt để được gấp cuộn, biến đổi bước đầu rồi được "đóng gói" vào các túi vận chuyển (bóng) tách ra từ lưới nội chất.
b) Vận chuyển đến bộ máy Golgi để hoàn thiện và đóng gói
Các túi vận chuyển mang enzyme tới bộ máy Golgi. Tại đây enzyme được biến đổi, hoàn thiện (ví dụ gắn thêm nhóm chức), phân loại rồi được đóng gói vào các túi mới. Các túi này chính là lysosome (tiêu thể) chứa sẵn enzyme tiêu hoá.
c) Hình thành lysosome và vận chuyển đến nơi tiêu hoá mầm bệnh
Lysosome tách khỏi bộ máy Golgi, trên màng có các "bơm" H⁺ bơm ion H⁺ vào trong để tạo và duy trì môi trường acid – điều kiện bắt buộc để enzyme tiêu hoá hoạt động (nếu không có môi trường acid, enzyme không giết được mầm bệnh).
d) Dung hợp màng và tiêu huỷ mầm bệnh
Khi bạch cầu thực bào, mầm bệnh được "nuốt" vào trong túi thực bào (phagosome) nhờ sự biến dạng của màng sinh chất. Lysosome dung hợp với túi thực bào chứa mầm bệnh, giải phóng enzyme tiêu hoá vào trong. Nhờ môi trường acid do bơm H⁺ tạo ra, enzyme hoạt động, phân giải và tiêu huỷ mầm bệnh.
Tóm lại chuỗi sự kiện: Ribosome trên lưới nội chất hạt tổng hợp enzyme → túi vận chuyển đưa tới bộ máy Golgi hoàn thiện, đóng gói → tạo lysosome (bơm H⁺ duy trì môi trường acid) → lysosome dung hợp với túi thực bào → enzyme tiêu huỷ mầm bệnh trong môi trường acid.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.