Sách bài tập Sinh học 10

Giải Câu 12 trang 24 SBT Sinh học 10

Tế bào nhân thực   Đã kiểm chéo

Đề bài

Ở hươu Bắc Cực, màng của các tế bào nằm gần phần móng chân chứa nhiều acid béo chưa no và nhiều cholesterol hơn so với màng tế bào ở các bộ phận khác. Hãy giải thích sự khác nhau này.

Lời giải

Nhận xét vị trí: Phần móng chân của hươu Bắc Cực tiếp xúc trực tiếp với mặt đất băng tuyết, nên các tế bào ở đây thường xuyên chịu nhiệt độ rất thấp, thấp hơn nhiều so với tế bào ở các bộ phận bên trong cơ thể (được giữ ấm). Màng sinh chất cần luôn duy trì tính lỏng (độ linh động) thích hợp để hoạt động bình thường (vận chuyển chất, hoạt động của protein màng...). Khi lạnh, màng dễ bị "đông cứng", kém linh động. Vì vậy, màng tế bào ở gần móng chân có thành phần đặc biệt để chống lại điều đó:

a) Nhiều acid béo chưa no hơn

- Acid béo chưa no có các liên kết đôi tạo nên chỗ gấp khúc trên đuôi kị nước của phospholipid.
- Những chỗ gấp khúc này làm các phân tử phospholipid không thể xếp sát khít vào nhau.
- Nhờ đó, ở nhiệt độ thấp màng vẫn không bị đông đặc, duy trì được tính lỏng và độ linh động cần thiết.

b) Nhiều cholesterol hơn

- Cholesterol có vai trò điều hòa, ổn định tính lỏng của màng.
- Ở nhiệt độ thấp, cholesterol xen vào giữa các phân tử phospholipid, ngăn không cho chúng kết tập, sắp xếp quá chặt với nhau.
- Nhờ đó cholesterol giúp màng không bị hóa rắn (đông cứng), giữ cho màng vẫn mềm dẻo, linh động.

Kết luận: Do tế bào gần móng chân thường xuyên ở nhiệt độ rất thấp, màng của chúng chứa nhiều acid béo chưa no và nhiều cholesterol hơn để duy trì tính lỏng (độ linh động) của màng, giúp màng không bị đông cứng và vẫn hoạt động bình thường trong môi trường giá lạnh.

Đáp số

Nhiệt độ thấp ở móng chân → nhiều acid béo chưa no để chống xếp khít, giữ màng lỏngNhiều cholesterol để ổn định, ngăn màng đông cứng → duy trì tính linh động của màng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.