Giải Bài 8 trang 9 SBT Sinh học 10
Đề bài
Để kiểm tra một giả thuyết người ta thường kiểm tra dự đoán của giả thuyết. Dự đoán được trình bày dưới dạng: Nếu ……. thì ……. Nếu giả thuyết là đúng thì điều tất yếu sẽ xảy ra là …
Hãy đưa ra dự đoán của giả thuyết và thiết kế thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết cho rằng CO cần cho quá trình quang hợp ở cây xanh.
Lời giải
a) Đưa ra dự đoán của giả thuyết
Giả thuyết: *CO cần cho quá trình quang hợp ở cây xanh.*
Dự đoán (dạng "Nếu … thì …"):
> Nếu CO là nguyên liệu cần thiết cho quang hợp thì chiếc lá được cung cấp CO và chiếu sáng sẽ quang hợp và tạo ra tinh bột, còn chiếc lá bị lấy mất CO (dù vẫn được chiếu sáng) sẽ không quang hợp nên không tạo ra tinh bột.
Vì tinh bột là sản phẩm của quang hợp và có thể nhận biết bằng dung dịch iodine (iốt) – chỗ có tinh bột sẽ bắt màu xanh tím – nên ta dùng phản ứng này để kiểm tra có hay không có quang hợp.
b) Thiết kế thí nghiệm kiểm chứng
*Bước 1 – Loại bỏ tinh bột có sẵn:* Đặt một chậu cây (ví dụ cây khoai lang) vào chỗ tối 2 – 3 ngày để lá dùng hết tinh bột dự trữ (thử iodine lúc này lá không bắt màu xanh tím).
*Bước 2 – Bố trí 2 lô thí nghiệm trên cùng một cây:*
- Lô đối chứng (có CO): chụp một chiếc lá vào bình/túi kín trong đó đặt cốc đựng dung dịch NaHCO (sinh CO) → không khí quanh lá giàu CO.
- Lô thí nghiệm (không có CO): chụp một chiếc lá tương đương vào bình/túi kín trong đó đặt cốc đựng dung dịch kiềm (KOH hoặc NaOH) để hấp thụ hết CO trong không khí.
Hai lô chỉ khác nhau ở yếu tố CO; các điều kiện còn lại (cùng cây, cùng ánh sáng, nhiệt độ, nước, thời gian) phải như nhau.
*Bước 3 – Chiếu sáng:* Đưa cả cây ra chỗ có ánh sáng 4 – 6 giờ để lá quang hợp.
*Bước 4 – Thử tinh bột:* Ngắt 2 lá, đun cách thủy trong cồn 90° để tẩy diệp lục (lá mất màu xanh), rửa bằng nước ấm rồi nhỏ dung dịch iodine lên mỗi lá và quan sát màu.
c) Dự kiến kết quả và kết luận
- Lá ở lô có CO bắt màu xanh tím với iodine → có tinh bột → đã quang hợp.
- Lá ở lô không có CO không bắt màu xanh tím → không có tinh bột → không quang hợp.
Kết quả đúng như dự đoán, chứng tỏ CO là nguyên liệu cần thiết cho quá trình quang hợp ở cây xanh → giả thuyết được xác nhận.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.