Giải Câu 4 trang 6 SBT Sinh học 10
Đề bài
Một nhà sinh học tách chiết một gene từ tế bào ung thư rồi chuyển vào trong một tế bào bình thường và nuôi cấy tế bào đó trong môi trường nhân tạo thì thấy tế bào này phân chia và phát triển thành tế bào ung thư. Từ kết quả thực nghiệm này người ta có thể rút ra được kết luận gì? Giải thích.
Lời giải
Kết luận rút ra từ thí nghiệm
a) Ung thư có bản chất di truyền (do gene gây ra)
Trong thí nghiệm, yếu tố duy nhất được đưa thêm vào tế bào bình thường là một gene tách chiết từ tế bào ung thư, còn điều kiện nuôi cấy (môi trường nhân tạo) được giữ như nhau. Sau khi nhận gene này, tế bào bình thường phân chia và trở thành tế bào ung thư. Điều đó chứng tỏ nguyên nhân trực tiếp gây ung thư ở đây không phải là yếu tố môi trường bên ngoài mà chính gene (vật chất di truyền) trong tế bào quyết định.
b) Tồn tại gene gây ung thư — gene làm mất kiểm soát chu kì tế bào
Tế bào nhận gene đã phân chia liên tục, vô hạn định, thoát khỏi sự kiểm soát bình thường — đặc điểm đặc trưng của tế bào ung thư. Chứng tỏ trong tế bào ung thư có (ít nhất) một gene đặc biệt (gene đã bị đột biến) có khả năng phá vỡ cơ chế điều hoà chu kì tế bào.
Giải thích cơ chế
- Ở tế bào bình thường, sự phân bào được điều khiển chặt chẽ bởi các gene kiểm soát chu kì tế bào: tế bào chỉ phân chia khi có tín hiệu phù hợp và dừng lại đúng thời điểm.
- Khi gene lấy từ tế bào ung thư được chuyển vào, gene này biểu hiện và làm rối loạn (vô hiệu hoá) cơ chế kiểm soát chu kì tế bào của tế bào nhận, khiến tế bào phân chia không ngừng.
- Kết quả: tế bào bình thường chuyển thành tế bào ung thư — tế bào phân chia vô hạn định do mất kiểm soát chu kì tế bào.
→ Vậy từ thực nghiệm có thể kết luận: ung thư phát sinh do gene bị đột biến làm mất kiểm soát sự phân chia tế bào, và gene gây ung thư có thể biến một tế bào bình thường thành tế bào ung thư.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.