Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 1 trang 42 SBT Ngữ văn 8

Bài 10. Sách - Người bạn đồng hành   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo em, "tôi" và "em" trong đoạn thơ là những ai?
(văn bản: Khoảng trời, hố bom – Lâm Thị Mỹ Dạ)

Gợi ý trả lời

Nhắc lại ngữ cảnh bài thơ: *Khoảng trời, hố bom* của Lâm Thị Mỹ Dạ viết về sự hi sinh của một cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn trong kháng chiến chống Mĩ. Để cứu đoàn xe ra mặt trận, cô đã lấy thân mình làm cọc tiêu, hứng chịu bom đạn và ngã xuống, để lại một hố bom – "khoảng trời" in bóng mây trắng.

Dựa vào nội dung ấy, ta xác định hai đại từ:

a) "em" trong đoạn thơ:
- "em" chính là cô gái thanh niên xung phong đã hi sinh anh dũng trên con đường ra trận. Cô là nhân vật trung tâm được tác giả ngợi ca: người con gái dũng cảm, dùng chính sinh mạng mình soi đường, "lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa" dẫn đoàn xe đi.
- Cách gọi "em" thể hiện tình cảm trân trọng, thương yêu, gần gũi mà tác giả dành cho người đã khuất.

b) "tôi" trong đoạn thơ:
- "tôi" là nhân vật trữ tình – người đồng đội / người đi sau (có thể hiểu là chính nhà thơ hoặc một người lính, người qua đường trên tuyến lửa) đang đứng trước hố bom, xúc động ngắm "khoảng trời" và tưởng nhớ, suy ngẫm về sự hi sinh của "em".
- "tôi" là người chứng kiến, cảm phục và biết ơn, nói lên nỗi niềm thương tiếc cùng sự ngưỡng mộ trước vẻ đẹp cao cả của người nữ thanh niên xung phong.

Nhận xét: Mối quan hệ "tôi" – "em" trong bài thơ là mối quan hệ giữa người còn sống với người đã ngã xuống, giữa đồng đội với đồng đội, qua đó bộc lộ tình cảm tiếc thương, lòng biết ơn và sự ngợi ca đối với sự hi sinh thầm lặng mà cao đẹp của tuổi trẻ Việt Nam vì Tổ quốc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.