Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 5 trang 39 SBT Ngữ văn 8

Đọc hiểu văn bản: Hải Phòng với tác phẩm "Cửa biển" của tôi (Nguyên Hồng)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo nhà văn Nguyên Hồng, tưởng tượng có vai trò như thế nào trong quá trình sáng tạo thế giới đời sống trong tiểu thuyết Cửa biển?
(văn bản: Hải Phòng với tác phẩm "Cửa biển" của tôi – Nguyên Hồng)

Gợi ý trả lời

a) Xác định yêu cầu của câu hỏi

Câu hỏi yêu cầu chỉ ra quan niệm của nhà văn Nguyên Hồng về vai trò của *tưởng tượng* trong quá trình ông sáng tạo nên thế giới đời sống của bộ tiểu thuyết *Cửa biển*. Đây là câu nêu ý kiến dựa trên văn bản, cần căn cứ vào lời tâm sự của chính tác giả trong bài *Hải Phòng với tác phẩm "Cửa biển" của tôi*.

b) Vai trò của tưởng tượng theo Nguyên Hồng

- Theo Nguyên Hồng, tưởng tượng không tách rời hiện thực mà bắt nguồn từ hiện thực: những điều ông quan sát, trải nghiệm, gắn bó ở Hải Phòng (cảnh vật, con người, cuộc sống lao động nơi cửa biển) là chất liệu, là cái "gốc" có thật để tưởng tượng nảy nở.

- Tưởng tượng có vai trò kết nối, chắp nối và tổng hợp những mảnh hiện thực rời rạc, những chi tiết đời sống mà nhà văn góp nhặt được, biến chúng thành một chỉnh thể sống động, liền mạch.

- Nhờ tưởng tượng, nhà văn tái tạo và làm sống dậy thế giới nhân vật, số phận, khung cảnh: từ nguyên mẫu ngoài đời, ông hư cấu, bồi đắp thêm để nhân vật và cuộc sống trong *Cửa biển* trở nên chân thực, có hồn, có chiều sâu mà vẫn mang dấu ấn riêng của Hải Phòng.

- Như vậy, tưởng tượng giữ vai trò cầu nối giữa hiện thực và tác phẩm nghệ thuật: hiện thực cung cấp chất liệu, còn tưởng tượng là năng lực sáng tạo giúp nhà văn tổ chức, nâng cao và khái quát chất liệu ấy thành một "thế giới đời sống" trong tiểu thuyết — vừa gần gũi với đời thực, vừa là sáng tạo nghệ thuật.

c) Nhận xét

Quan niệm của Nguyên Hồng cho thấy tưởng tượng là phẩm chất không thể thiếu của người sáng tác: nó không phải là bịa đặt vu vơ mà là sự sáng tạo dựa trên vốn sống và sự am hiểu sâu sắc hiện thực, nhờ đó tác phẩm vừa chân thực vừa giàu sức hấp dẫn nghệ thuật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.